De here de here
Ma hiş di serê te de heye ku bifire
De here de here
Nahlet li şeytanê te were
De here de here
Xwe fahş neke û venegere
De here de here
Bi ser dimsê de dew venexwe
De here de here
Ker jî wek te ne ker e
De here de here
Serî bi hêlekê qûn bi hêlekê ve dihere
De here de here
Lêvên te gewher pozê te gulover e
De here de here
Ez bi heyrana çiçikên te me
De here de here
Wê qûnê bihejîne û here
De here de here
Serê çiçikê te gulover e
De here de here
Çiçikên xwe bileqîne û here
De here de here
Li ber xwe binêre û here
De here de here
Pêlî gû neke û li ser re here
De here de here
Tu çû jî li dora xwe nenêre
De here de here
Bila ew çavê xezalî li çavê kesî negere
De here de here
Ji bo te karim tilîkekê bavêjim qûna mele
De here de here
Eman xwe bistirîne ji mele
De here de here
Siwar neyê li kerê li ber mele
De here de here
Xwe nexe nav lepên mele
De here de here
Apê mele avê li te venaxwe welle
De here de here
De here û qet venegere

1: Hêdî hêdî ji xwe re mirîdan çêdike da ku rêxistineke ne pir fahş û ne pir cahş ava bike.

2: Ji bo biratiya kurd û tirkan zexmtir û xurtir bike hewl didin.

3: Ji bo navê sîtkoma xwe ya bi navê “cîran cîran” ku di TRT6 ê de diweşe biguhere û bike “cîran cîran xwedê min neke cîranê wan û min nexe pirika wan”

4: Pere û kariyerê hemû nirx li ber çavê wî reş kirine, lewma jî hewl dide ku bi dek û dolab û bi fen û fût her çar lingên kursiya kordînatorê giştî yê TRT6 ê Fethullah Kirşan bişkîne û li dewsa kursiya wî merşekê deyne û çarmêlkî li ser rûnê.

5: Dilê wî heye di hilbijartinên şaredariyê de bibe namzetê seroktiya şaredariya Amedê, lewma jî hêz û piştgiriyê ji ekîbê dixwaze.

6: Di navbera paşeroj û pêşerojê de asê maye, lewma jî ro lê bûye şev, şev jî lê bûye ro. Ekîb kom kiriye da ku bi ser hişê xwe ve were.

7: Ji hevbajariyê xwe Mahsûn Kirmizigul sûd wergirtiye, lewma jî bang ekîbê kiriye da ku li ser cahşên nûjen filîmekî çêbike.

Kî pirsa me rast bibersivîne, wê Stand Upê hin kurdan Mûrat Batkî belaş ji wan re henekan bike. Lê hûn ê pê bikenin an nekenin, em ne kefîl in…

Muxtarê Keran: “Ji Tirkan.”

Camêr: “Çima?”

Muxtarê Keran: “Dixwazin me jî asîmîle bikin.”

Camêr: “Çawa?”

Muxtarê Keran: “Ji me re dibêjin heke hinekan ji we re got hûn çi ne, hûn ê bibêjin em kûçik in, an na em ê we bixesînin!”

Camêr: “Wê çaxê ji niha şûn de hûn ê bireyên.”

Muxtarê Keran: “Na. Min ji wan re got, hûn a rast bixwazin ji me ji kûçikan ê nêzîkî we em in. Ya din jî di zimanê Tirkî de nabe peyvek bi tîpa “h”yê dest pê bike, ev qeydeyek rêzimanî ye û dema kûçik direyên, dibêjin “Hawhaw! Hawhaw!…” Lewma jî hûn bi ya min dikin ji xwe em û hûn wek hev in û em birayên hev in. Herin kûçikan asîmîle bikin…”

Camêr: “Encam?”

Muxtarê Keran: “Me li hev kir. Wê dest me nedin, lê bila di navbera me de be, wê gû ji kûçikan bikşînin heta wan fêrî zirezirê bikin.”

Her çiqas Îlker Başbûx bi dest û lingên girêdayî di nav lepên cewrikên Erdoxan de kir warewar û got hewce nedikir ku we dest û lingên min girêbidaya, ez nedireviyam jî, ji wî bawer nebûn û dest û ling bi werîs girêdan û serî wî kirin diya wî, ew xistin hundurê telîsekî û berê wî dan girtîgehê.

Rast derew dibêjin Îlker Başbûx piştî ku fêhm kir ew ê wî bişînin girtîgehê, ji rayedarên dewletê xwestiye ku li Îmraliyê razê, lê rayedaran jê re gotine, `Oxlim ma kîloyê te çî ye ku tu li Îmraliyê razê! Ji bo tu li Îmraliyê razê kêmanî her hêkeke gunê te divê heft kilo û nîv be ewladim, lewma jî em ê te bişînin Silîvriyê qawîşa jêlêtçî Mihê…

Herdu destên Jilêtçî Mihê li ser berzikê, li devê deriyê qawîşê serfermandarê artêşa mehmetçivîkan pêşwazî dike. Deriyê qawîşê vedibe û serfermandar Îlkero bi gavên fisek dikeve hundur. Derî li ser tê girtin û ew û Jilêtçî Mihê tenê dimînin. Rebeno wek ku şeytan pê keniyabe, rûyê wî ji tirs û xofê zer xeniqiye. Li dora xwe dinêre, kêliyekê bêdeng li ser lingan radiweste. Çavên xwe digre û bi dengekî nizm di ber xwe de dibêje, `Hey dinyayê hey dinyayê min diniyayê te diniyayê… Ez çi bûm, ez bûm çi?`

Bi hakehaka Jilêtçî Mihê çavên xwe vedike. Jilêtçî Mihê dibêje, `Îlkercixim, hela ka were li kêleka kekê xwe runê lo. Dinya çiqas biçûk e, ne wisa? Kî bîra ez û serfermandarê zirecêm ê artêşa tc bibin hevalên hev ên qawîşekê kuro. Qey dinya dike xera bibe. Lê oxlim Îlker li vir zagonên te û dewletê derbas nabe, hayê te jê hebe. Ji bo min ferqa te pozkurmî Şêxo tune. Li derve ez û Şêxo çi bûn, li vir jî ez û tu yê jî ew gû bin. Yanî pêşîn pêşîn ji paşayê xwe re bibêjim. Xwe li ser serê min mezin neke û nebêje ez serfermandar im û niza quzê kerê me, rêxa dahşikê me, Alahima pêxemberime ez ê te bidim ber jilêtan. Te fêhm kir cîgerim? Niha xwe rehet bike û razê. Bi xêr bila bibe sibe, hişê te baş bê serê te û tu fêhm bikî ku êdî rewşa te rewşa zilito ye û av çûye qûna te, em ê wê çaxê li ser rewşa xwe û pêşeroja xwe bipeyivin.

Serfermandar li hember van gotinên Jilêtçî Mihê yên hişk û tije tirs û xof dilerize. Deng jê dernakeve. Jilêtçî Mihê derpiyekî xwe yê sentatîk û xetxetî ji bahola xwe derdixe û dide destê serfermandar, dibêje, `Vî derpiyî li xwe ke heta zarokên te cil milên te tînin. Lê tê de tir û fisan neke. Ez paqij didim te, paqij dixwazim. Û wî dişîne ranzeya ser xwe. Serfermandar bi ranzeyê radipelike û derdikeve jor. Li ser piştê herdu destên xwe dike bin serê xwe û dikeve mitalan. Ji jêr Jilêtçî Mihê dibêje, `Em wek we ne hov in oxlim.` piştî kêliyekê herdu jî di xew re diherin…

Dibe sibe û Jilêtçî Mihê li ser kursiyê rûdinê, Îlkero li hember xwe şpiya disekinîne û qeyde û zagonên xwe jê re rave dike:

1: Ji niha şûn de navê te Zinar e.

2: Di xew de xurexur qedexeye. Dengê xurexura te bê min, ezê pêlî zikê te bikim û tira ji te berdim.

3: Ji niha şûn de tu berpirsê çayê yî. Ez çaya qaçax vedixwim, bila hayê te jê hebe. Ez bibihîzim ku te çaya qaçax ji bilî min daye hinekan ez ê te tirdebûzî bikim.

4: Di zindana Amadê de we neynûkên hevalan ji binî de radikirin. Niha jî tu yê heftê rojekê neynûkên dest û lingên min bi awayekî hîjyen jêbikî.

5: Ez wek te ne faşîst im, lewma jî tu karî bi zimanê xwe bipeyivî, lê divê tu kurdî jî hîn bibî.

6: Dema serşuştinê tu yê bi lûfikê pişta min kef bikî û bifirkînî…

7: Bi xwe xweşanîn, bi şeytan kenandin an şeytan bi xwe kenandin qedexe ye.

8: Ji duwazdehê şevê û wê de kirina tir û fisan qedexeye.

9: Dema tu aciz bû, hayê min jê çêbike, hêkên gunê min ji bo stresê pir baş e. wan çar-pênc deqeyan di kefa destê xwe de bibe û bîne, stress-mitres bi te re namîne.

10: Ji niha şûn de xwediyê te ne dewlet ez im. Bi xêr ku me cezayê xwe qedand û em derketin. Em ê bi hev re herin li Amedê restoraneke cîgerê vekin û em ê bi xwêdana iniya xwe debara xwe bikin.

11: Heke bû qismet em ji nû ve zewicîn û zarok marokên me jî çêbûn, em ê bibin kirîvên hev…

Ma qey min jî wek hinekan navê xwe demode dît û min da pey nûjenîzm û modernîzmê gelo?

Ev navê ku dê û bavê min li min kirine çima diguherim?

Ji ber navê xwe fedî dikim an navê min nema bi min û derdora min xweş tê?

Ev lotika bergîrkî ji ku derket?

Madem ku min navê xwe guherî, divê ez ji xwendevanên xwe yên ezîz û hêja re rave bikim, ne wisa?

Dibe ku kêm zêde bandora van pirsên ku min li jor li pey hev rêz kirine jî hebe, lê bi serê min û we sedem ne ev in û ez ê ji we re sedema bingehên aniha rave bikim û raxim pêş çavên we…

Heyran, ji sibehê heta êvarî em xwe li erdê dixin û hîrtehîrta me ye em qala girîngiya zimanê zikmakî dikin.

Em Kurdînizanan rexne dikin. Û ji bo her kes fêrî zimanê xwe bibe, em zimandirêjî û zimançepeliyan dikin.

Naxwe kesên ku em wan rexne dikin û toqa şeytên dixin stûyê wan û wek şeytên wan diricimînin, ew ê nebêjin hey minafiqno, ma hîn hûn bi giştî nebûne Kurd, hîn qûna we bi gû ye û tew hûn radibin qerf û henekên xwe bi me dikin.

Dibe ku ev neyê hîşê gelek kesan. Lê hat hişê min û bi rastî jî wek nakokiyeke mezin di navenda mejiyê min de rûnişt û dikim û nakim nema ji wir dileqe jî.

Ez bi Kurdî dipeyivim,

Bi Kurdî dinivîsim,

Bi Kurdî dixwînim,

Bi Kurdî difikirim,

Bi Kurdî hîs dikim,

Bi Kurdî dikenim,

Bi Kurdî digrîm,

Bi Kurdî hez dikim,

Bi Kurdî radikevim,

Bi Kurdî xewna dibînim,

Bi kurt û kurmancî bi Kurdî dijîm…

Yabo heyran, madem ku ez trênek tişt bi Kurdî dikim, çima hîn navê min navê Tirk û ereba ye?

Lotikên min giş bi Kurdî ne, çima navê min ne bi Kurdî ye?

Kî bi çi navê bang min dike bila bang min bike, lê ji niha şûn de hemû qerf, henek û nivîsên min wê di bin vî navî de bê kirin û weşandin.

Bi ya min, heke em ê xwe ji asîmilasyonê biparêzin û zimanê xwe xurt û belav bikin, wê çaxê divê guherînê em ji xwe dest pê bikin.

Kesên di civaka Kurdan de wek rewşenbîr, zana, zimanzan, nivîskar, bîrbir, rîhspî, divê sekina wan bi Kurdî be, jiyana wan bi Kurdî be da ku hezkirina vî zimanî pêl bi pêl belav bibe û di dil û mejiyê hemû Kurdan de cîh bigre.

Ji niha şûn de navê min Devliken Kelogirî ye.

Bi Devkeniya xwe ez ê derdora xwe şên bikim, şa bikim û bikenînim. Û bi zimançepelî û zimandirêjiya xwe jî ez ê kesên beradayî, zalim, xerab û fahş jî Kelogirî bikim…  

Navê min li min pîroz be!

Dema em dibêjin, bêyî ziman netew nabe netew; netewek bi zimanê xwe dibe netew, qerf û henekên xwe bi me dikin û vê nêrînê pir nizm, kêm û bê wate dibînin.

Dema em dibêjin, zimanê xwe fêr bibin, bi zimanê xwe xwe bînin ziman, dibêjin, `Ehh! Ma her tişt ziman e? Mirov xwe çi hîs bike, mirov ew e; lewma jî ez xwe Kurd hîs dikim û ev jî ji bo min bes e.`

Em dibêjin yabo heyran dema ziman tune be di navbera te û tirkan de, di navbera te û ereban de, di navbera te û farizan de tu cudayî tune, lewma jî ev şer û bevçûna di navbera te û wan de jî bê wate ye. Bi gotineke din, ev nakokiyeke mezin e.

Wek tu ji dîwêr re bibêjî. Tew belika guhê wan jî xwêdan nade.

Madem ku ziman ne girîng e, naxwe ka hûn ji min re nabêjin, ev şer, pevçûn, zindan, surgûn, belengazî, xizanî ji bo çî ye?

Madem ku ziman ne girîng e, naxwe çima em her roj çavê hev derdixin û jiyanê li xwe, li derdora xwe dikin dojeh?

Yan jî ka were em pirsên xwe biguherin.

Madem ku bi salan e têkoşînek heye û didome, li her qada jînê raperînek heye, çima zimanê me bi me xerîb tê?

Çima dema em bi zimanê xwe dipeyivin xwe kêm, biçûk, gundî û nizan dibînin?

Çima em ketin kemîna dijmin û me zimanê xwe ji xwe xeyidand?

Berê dema em ji bilî zimanê xwe bi zimanekî din dipeyivîn, wechê me soromoro dibû, me ji xwe fedî û şerm dikir. Niha jî dema em di civatekê de bi zimanê xwe dipeyivin em soromoro dibin, gelo hûn ji min napirsin çima?

Haa! Biborin! Ziman ji bo we ne girîng bû…

Welat dayik e. Yan jî dayik welat e…

Ev şibandin ne belasebeb e. Yên bingeha netewan û welatan datînin dayik in. Dayik bingeha kesayetê ye.

Zarokek bi perwerdekirina dayikekê, xwe nas dike û jiyanê fêr dibe. Di jînê de perwerdekar û masmosteya yekemîn dayik e.

Berê dayikên Kurd hebûn, tif zimanê zarokên xwe dikirin û ew fêrî zimanê xwe dikirin. Ew zarok, li ser koka xwe mezin dibûn û xwe û rûmeta xwe diparastin. Zimanê dayika xwe li ser her tiştî re ditînin û digirtin. Ziman dibû rûmeta wan.

Her ku çû guherî…

Berî me, dijminên me ev rastî dîtin û nas kirin. Fêhm kirin ku li ser bingeh û esasekî zexm û saxlem bircên xurt lê dibin, lewma jî diviyabû ev bingeh û esas pûç bibe.

Bi politîkayên xwe yên cûrbecûr, bi dibistanên xwe (Tew dibistan mijara nivîsareke din e), bi dek û dolabên xwe, bi derewên xwe, bi televîzyon û pirtûkên xwe û bi tevger û rabûn û rûniştandinên xwe yên qaşo nûjen dayikên me dîl girtin. Dayikên me bera pêxîla me dan û bi rêya dayikên me em jahrdayî kirin.

Dibêjin:

`Ji bo pêşerojeke baş û bi rûmet divê em zarokên xwe baş perwerde bikin`

Bi ya min, ev çû xwê. Yanî tu girîngiya vê gotinê nema. Bi nav destê me de teqiya. Bi nav destê me de teqandin.

Niha ez tezeke din radixim pêş çavên we:

Ji bo pêşerojeke baş û bi rûmet divê em dayikên xwe perwerde bikin.`

Dayikên me hêdî hêdî ji destê me diherin gelî canik û camêrên Kurdewar û Kurdistanî. Dê ne xema dayikên me ne, zarok bi zimanê xwe peyivîne yan bi zimanekî din. Dev ji vê berde, êdî dayik bi xwe ji zimanê xwe bi dûr dikevin û ew û zarokên xwe bi hev re bi zimanekî ku hastên wan tê de li xwe digerin dipeyivin.

Ji bo tu bi dijminê xwe re şer bikî, divê tu kesayetên baş biafirînî ey hevalên welatperwer!

Di her qadê de ev şert û pêwist e.

Ji bo kesayeteke baş jî bingeheke xurt divê. Ew bingeh jî ziman bi xwe ye welatperwerino!

Dema Kurdek zimanê xwe fêr bibe, wê bêtir hurmeta wî/ê ji Kurdayeta wî/ê re çêbibe. Kurdekî/e xwedî kesayet, an jî Kurdekî/e Kurdewar di her qadê de wê xurtir û dilsoztir xwe û rûmeta xwe biparêze.

Bila kes ji min re çîrok û çîrçîrokan nebêje.

Bila kes ji bo berjewendiyên xwe yên şexsî bi rûmeta netewekî nelîze û kesî jî nexapîne.

Êşa Kurdekî/e Kurdewar û Kurdekî/e ne Kurdewar tu carî ne yek e û nabe yek welatperwerino!

Û heta ez ê lingê xwe piçekî din radim û zimanê xwe jî çepel bikim. Kesên ne Kurdewar û ne Kurdîhez, ji kerema xwe bila rûnên li malên xwe, li nav zar û zêcên xwe. Teqez wê karekî din hebe ji bo hûn bikin debara xwe û zar û zêcên xwe…

Roja ku desthilatdarî têkeve destê Kurdîhezan, wê tirk, ereb û fariz bi xweber xatir bixwazin ji welatê bav û kalan…

Du sinetçî bi hev re dikevin şert.

Yek ji Mêrdînê û yê din jî ji Bûrsayê ye. Navê yê Mêrdînî Hecî Quto û nave yê Bûrsayî jî Hecî Orhan e.

Temenê herduyan jî nêzî hev in. Teqrîben li dora heyştê ne.

Herduyan jî ji xortaniya xwe dest bi vî karî kirine û kêmanî pêncî-pêncî û pênc salên wan bi jêkirina çermikên zêde derbas bûye.

Rojekê herdu sinetçî li ser daxwaza çentesazekî li Enqerê tên cem hev.

Çentesaz herdu qeraseyan diezibîne, wan li dikana xwe dike mêvan. Xwarinê dide wan; xwarina xwe dixwin. Piştî xwarinê, çay û qahwe tê ji wan re. Bi kêfeke hew dibe çay û qahweyên xwe jî bi ser xwe dadikin. Piştî li hal û ehwalê hev dipirsin û pê ve çentesaz ji wan re dibêje, pêşniyareke min ji bo we heye.

Herdu qerase bi awirên şaşmayî li hev dinêrin û dûre bi hev re lêvên xwe xwaromaro dikin û dîsa bi hev re dibêjin, `Wek çi?`  

Çentesaz dibêje, `Ev çel û pênc sal in ku ez di nav vî karî de me. Ji çermê roviyan bigre heta çermê şêran, ji çermê maran bigre heta çermê tîmseh, xezal, ker û qantiran, bi kurt û kurmancî min ji çermê hemû tebayan çente çêkirin; ji bilî çermê tiştekî.

Ew tişt jî çi ye?

Doh bi şev ez ketim nav nivînên xwe, heşayî hûzûra we, min nêt xera kir ku silavekê bidim jina xwe. Ji paş ve min nava wê zevtkir, min xwe pê da neda dîsa heşa ji hûzûra we, çermikê min ne serê xwe rakir û ne jî kela min rijand. Ez ji xwe û çermikê xwe xeyidîm, jina min jî ji min xeyidî û me berê qûna xwe da hev û me xatir ji şevê xwest. Lê dema min berê qûna xwe da jina xwe, bêhemdî min destê min çû nav cebilxaneya min.

Ma gelo min got heşa ji huzûra we?

Belê, dema ew çermik di nav tiliyên min de çû û hat, hat bîra min û bi wê bîrhatinê fikrek hat hişê min. Min ji xwe re got, kuro law, min heta niha her çerm ceriband, min ji her çermî çente çêkir. Çima ez tiştekî wiha jî naceribînim. Ji ber vê jî, hûn herdu Hecî hatin bîra min û sedema ku hûn hatin bîra min jî malûm e. Hûn herdu Hecî jî di karê xwe de, ji bo gel baş fêhm bike jî, di jêkirina kîran de pispor in.`

Herdu Hecî dibişirin û bi kêfxweşî û bi awayekî şanaz serê xwe dihejînin û dibêjin, `Bêgûman werê ye!`

Çentesaz didomîne, `Hûn ê herdu herin li bajarê xwe di hefteyekê de hemû kesên ku hûn ê sinet bikin çermikên wan bidin ser hev û ji min re bînin. Ez ê jî wan çermikan bi hev bidrûm û bikim çente. Yanî ez ê ji her çermikên we yekî çenteyekî çêbikim. Ez ê vê tahm û keda we jî bê xelat nehêlim. Çentê kîjan çermikan serkeftî, baş derkeve, ez ê wî bi qîza xwe ya ciwan, têra xwe temen mezin, agirpêketî û di stûyê min de maye re bizewicînim.`

Herdu Hecî zimanê xwe bi dora lêvên xwe dixin û bi kilkirina serê xwe erê dikin.

Herdu Hecî çawa vedigerin bajarên xwe, bê rawestan dest bi sinetkirinê dikin. Di hevteyekê de çermikên hemû kesên ku sinet dikin didin ser hev, gişî dixin hundurê tûrekî û dîsa berê xwe bi Enqerê vedikin. Dema çentesaz herdu Heciyan li ser lingan, di destê wan de tûr li devê deriyê dikanê rawestiyayî dibîne, kêfxweşiyek rûyê wî dîl digre. Wan dide rûniştandin, xwarin û çay û qahwe wek cara din li pey hev ji wan re tê. Zik li xwe dikin meşk û li ser kursiyên xwe rûdinên û lingên xwe davên ser hev.

Çentesaz ji wan re dibêje, `Mala we ava! De îcar herin malê û piştî hefteyek derbasbû werin. Heta wê çaxê ew ê çente jî amade bibin.`

Herdu Heciyên me radibin ser xwe û careke din berê xwe didin bajarên xwe. (Heqê rêya wan jî çentesaz ji bêrîka xwe dida)

Piştî hefteyekê herdu Hecî bi hêviya di nav nivînan de qîza çentesaz nerm bikin, dikevin rê û berê xwe bi Enqerê vedikin.

Dema Hecî Quto di derî re dikeve hundur, Hecî Orhan berî wî li kêleka çentesaz rûniştiye û pistepista wan e dipeyivin. Hecî Quto ji vê rewşê dikeve şikê û mahdê xwe nexweş dike.

Çentesaz ferq dike ku Hecî Quto ji tiştekî hilaniye. Bi dengekî nerm û bergerokî dibêje, `Hecî xêr e? Ma qey derek te diêşe yan kîrê te nema radibe? Tu çima bê kêf î?` û dike tiqetiq…

Hecî bi dengekî hêrsokî lê vedigerîne, `Ez ne dola bavê xwe, ez dola wan kesên ku min kîrê wan dane ber gwîzanê bim, heke hûn fen û fûtan li min çêbikin, ji xwe hûn berê sinetkirîne, ez ê dawiya mayî jî jêbikim.`

Çentesaz dibêje, `De ka were bêhna xwe fireh bike û nahletekê li çavê şeytanê melhûn bîne lo! Fenê çi fûtê çi?

Hecî Quto bêdeng dihere xwe dide kêleka hempîşeyê xwe û li ser kursiyê rûdinê.

Çentesaz radibe ser xwe, dihere ji paş perdeyê radihêle herdu çenteyan û tine li hember wan rûdinê û herdu çenteyan datîne ser sêpaya navbera xwe û wan. Herdû çente wek hev in, lê nahlet li derewan bê. Min got wek hev in, lê tenê cudatiyek biçûk tê ferqkirin; yek jê piçekî ji yê din qemertir e.

Çentesaz dibêje, `Ka hela bê hûn ê zanibin bê kîjan ê kê ye?

Hecî Quto bi ken û bi xwe bawer dibêje, `Hahew ma ev jî gotine camêr? Ez ji herêma gunikreşa me, Ha ev ê qemer jî yê min e. Ma te tu carî dîtiye ku gun reş û kîr spî derketiye. Çawa goşiyê tirî rengek e, her wiha gun û kîrê heman şaxî jî yek reng in.

Çentesaz dikene û dibêje, `Wele wa tu malê xwe nas dikî. Te pê derxist. Her bijî!`

Hecî Orhan dibêje, `Êê!… Ka em ê çawa hîn bibin bê kîjan çente baş e?

Çentesaz dibêje, `Kîjan çente rakşe, vezele, bişide û mezin bibe ew çente baş e û wê xwediyê wî çentî keçika min ji xwe re bibe.

Hecî Qotu dibêje, `Naxwe em wextê xwe beradayî derbas nekin. Wê kî biryarê bide? Em ê çawa hîn bibin? Em zû dest pê bikin?

Çentesaz berê xwe bi dawiya dikanê vedike û bi dengekî bilind bang dike, `Lê Asenayê! Ha Asenayê de ka were were hey herdu Heciyan, bibore bavê te nav şeqên te xwarê`

Bi gotina Asenayê, keçika agirpêketî qûna xwe xweş dihejîne û tê li nig wan disekine.

Herdu Hecî bêhemdî xwe ji ber wê radibin, wê pêşwazî dikin.

Çentesaz herdu Heciyan dide rûniştandin û ji keçika xwe re dibêje, `De ka dest pê bike.`

Dema çentesaz ji keçikê re dibêje, `de ka dest pê bike,` herdu Hecî li çavên hev dinêrin û bi hev re dibêjin, `Çawaaa?

Çentesaz bi ken dibêje, `Rawestin, rawestin… Çawa ku hûn di karê xwe de pispor in, ev kar jî posporiya Asenaya min e.

Asenayê ewil radihêje çenteyê ji çermikê Bûrsayiyan çêbûye. Çente dihere kefa destê wê. Çente di kefa destekî xwe de bi cîh dike û bi destê din jî bi şehwet difirkîne. Qederê du-sê deqeyan difirkîne, lê tu guherîn di çente de çênabe; çente biçûk dibe mezin nabe. Wî datîne ser sêpayê û radihêje yê din. Bi rahiştandina çente re keçik ji hiş xwe ve dihere. Di kefa destekî xwe de bi cîh dike û bi destê din difirkîne. Her ku difirkîne, çente vedizele, dişide, radikşe û dibiriqe. Çav di serî wan de dibin tas. Çente radikşe, vedizele, dişide dibe bahol. Hecî Quto li xwe naheyire, keçikê dixe hundurê baholê û bêxatirxwestin xwe li deriyê dikanê diqewimîne û ji ber çavan wenda dibe.

Çentesaz û Heciyê me yê Bursayî tenê di qula dikanê de dimînin.

Çentesaz dibêje, `Xwedê Teala mirov ji Merdiniyan bistirîne gidî! Ew çi ecêb bû. Lê bawer im ne Merdînî bin jî wê kes nikaribe agirê Asenayê vemirîne. Wey Hecî Quto Xwedê û Pêxember ji te razî be! Te ez ji Asenayê xelas kirim. Yan na bi şerefa parlamentê wenda Evdiletîf Şener, di nêz de ez ê bibama xezûrê bajêr…

Hecî Orhan berî ku xatir ji çentesaz bixwaze dibêje, `Tifîf! Kuro digotin zilam di Bûrsayê de nema ye, min bawer nedikir. Wey qeda bi serê we keve law! Ji niha şûn de ez xwe teqawît dikim. Ma ew çermik bi wan ve be wê bibe çi ne bi wan ve be wê bibe çi`

Orhan hoste gwîzana xwe ji bêrîka xwe derdixe û datîne ser sêpaya çentesaz. Dibêje, `Ji niha şûn de ev gwîzan nema ji min re dibe. Hema bila ji te re be, belkî tu pê çend çerm merman jêbikî û bikî çente…Dê ji Bûrsayê re sinetçî jî ne hewceye.

 Belê, ev hefteyek e ku çapemenî û raya giştî bi agahî û nûçeyên derbarê Erdo radibin û rûdinên. Erdokê me jî ketiye qula xênî û deng jê dernakeve. Hindik maye rêhevalên wî ji bo şûna qûna wî çavên hev derxin, lê mixabin Erdokê me hay ji bayê felekê tune, serî li ser pêxîla jinê di xewa hirçê hirmêhez de ye.
Me jî ji vê bêdengiyê gûman kir û me da pey şopa Erdo. Me got gelo sedema bêdengî û derneketina ji qûla xênî çî ye? Çima Erdo qul bi qul ji çapemenî û raya giştî direve?
Û bi ya min, kesî jî jê re ne gotiye devê te qantir an pozika sola te xwar e. Çima xwe ji sevgili gelê xwe vedişêre, bi serê wezîrê wî yê karê hundurîn Îdrîs Nayîm Şahîn nizanim…

Wek her kurdî, kurdê ez jî pir li ber ketim û min xwest derbarê nexweşî, nerehetî û aciziya wî de lêkolînekê bikim. Baweriya min bi tipa tirkî û cîhanê nehat, min xwe avêt ser teqleyan û ber bi Mêrdînê ve gindirbûm. Ji mêj de navê hekîmekî navdar, jîr, zana, serkeftî û piçekî dînoke hatibû guhê min. Profesor du caran doçent sê caran doktor Eşûrê Şpiyadirî. Min xwest li ser nexweşî, nerehetî û aciziya Erdo bi birêz nizanim çend caran profesor doçen û doktor Eşûrê Şpiyadirî re hevpeyvînekê çêbikim.

D: Birêz Şpiyadirî, Ji xwe me li hal û ehwalê hev pirsî bû, hewce nake em wextê xwe beradayî derbas bikin. Wek tu jî zanî Erdokê me nexweş e û ji qula xênî dernakeve. Bawer im kêm zêde hayê te jî ji nexweşî û nerehetiya wî heye. Derbarê nexweşiya wî de cûrbecûr kurtepist û paşgotînî hene. Gelo di vî warî de fikir û nêrîna te çî ye.

P.2D.3D. Şpiyadirî: Ser çava xorto. Belê, Xwedê lê bê rahmê, lê ne bawer im, ji ber ku Xwedê jî xapand. Ew mijareke din e û em vegerin ser mijara xwe. Berî her tiştî ez ne alimekî beradayî me û berî biryardayinê jî ez lêkolînên berfireh dikim. Li ser nexweşiya vî necamêrî jî li gorî zanîna xwe min lêkolîneke berfireh kir. Bila kes derewan neke û xwe nexapîne. Nexweşiya wî ne bapêş e, ne almewt e, ne zikêşbûn e, ne dil e, ne bilxwir e. bibore, bilxwir ji ku derket. Nahlet li çavê şeytên bê! Belê me digot çi? Ne pençeşêr û ne jî pençerêx e.

D: Birêz Şpiyadirî, ne ew e, ne ew e, ne ew e. te tişt nehişt. Naxwe çî ye?

P.2D.3D. Şpiyadirî: Xorto, li gorî nîşaneyên wî ez giham encamek wiha.

D: Tu giha çi encamê birêz Şpiyadirî? De zû zû, ez, bibore gel meraq dike?

P.2D.3D. Şpiyadirî: Zimanê xwe di xwe ke û hiş be. Ez pê de têm. Carek din jî peyva min qut neke.

D: Bibore Şpiyadimîze. Fermo, berdewam bike.

P.2D.3D. Şpiyadirî: Ne Şpiyadimîze, Şpiyadirî. Ê Şpiya dimîst rahmetya dapîra min bû.

D: Waa! Ma qey yek normal di malbata we de tune?

P.2D.3D. Şpiyadirî: Belê hebû. Rahma Xwedê lê be. Rahmetiyê kalikê min wek her camêr û canikê bi rûniştî dirî û dimîst. Lê udrekî wî yî biçûk hebû. Piştî kirina gûyê xwe radihişt darikekî û bi gûyê xwe dilîst û dema hinek li ber wî re derbas dibûn jî, bang wan dikir digot, “fermo werin em bi hev re bixwin.” Axir dev ji malbata min berde û em vegerin ser meseleya xwe.

Em werin ser Erdokê xwe û nexweşiya wî. Nişaneyên vê nexweşiyê giş dihere li nexweşiya kurd disekine. Nîşaneyên vê nexweşiyê jî…

D: Haa! Min ê jî ew bipirsiya. Nişaneyên vê nexweşiyê çi ne?

P.2D.3D. Şpiyadirî: Ez ê xal bi xal pê de werim da ku raya giştî fêhm bike.

1: Mirov dest bi derewan dike
2: Guhên mirov nema dibihîzin.
3: Çavên mirov nema dibînin.
4: Dil dibe pembo, nema tiştekî hîs dike.
5: Ûjdan ber davê.
6: Û mirov ji mêranî dikeve.
7: Şeş, navê Xwedê û pêxember xweş.

D: Birêz Şpiyadirî, dermanê vê nexweşiyê heye? Mirov ji vê nexweşiyê rehet dibe?

P.2D.3D. Şpiyadirî: Belê, belê, heye. Lê çareseriya vê nexweşiyê min dît. Ji min pê ve bila tu kes derewan neke û nebêje ez karim.

D: Birêz Şpiyadirî, ka çi ne? Tu karî ji me re bibêjî?

P.2D.3D. Şpiyadirî: Ez ê wek reçete xal bi xal bibêjim.

1: Divê mirov birî û bixwe.
2: Divê mirov li kerê siwarê, lê ji dêleva kerê bizire.
3: Divê mirov li bin kela Merdînê şûtîtazî xwe bide ber bayêkur.
4: Divê mirov 99 caran lêborînê ji kesên dilşikestî bixwaze.
5: Divê mirov li navenda Amedê li ser lingekî bisekine û 1071 caran bi dengekî bilind bibêje, “Kurdistan”
6: Ya herî girîng divê mirov rojekê berî rojekê hînî kurdî bibe.
7: Şeş, navê Xwedê û pêxember xweş û nexweşiya kurd mirov dike zebeş.

Dema rojavayî hatin, di destê wan de încîl, di destê me de jî erdên me hebû. Çavên me girtin û em hînî duakirinê kirin. Dema me çavên xwe vekirin jî, di destê me de încil, di destê wan de jî erdên me hebû…  

Dema Ereb hatin, di destê wan de qur’an, di destê me de jî ne tenê erdên me, her wiha welatê me, zimanê me, kevneşopî, çand û kesayeta me hebû. Kirasekî spî kişandin ser bedena me, şaşikek dan serê me, rojê pênc caran berê qûna me bi çiyê berê serê me jî bi başûr vekirin. Dema em li ser xwe edilîn jî, ew man evdê Xwedê û em jî  man evdê wan.

Dema Tirk hatin, di zimanê wan de biratî, di dilê me de jî dilovanî û mirovhezî hebû. Bi biratiyeke pûç, vala, derewîn û xapînok em xapandin. Dema em ji bo ji wê xewa xapînok hişyar bibin me çavên xwe vekirin jî, di dilê wan de tunekirin, asîmlekirin, di zimanê me de jî biratî hebû.

Dema Ewrûpiyan soz dan me, di zimanê wan de demokrasî, azadî, wekhevî, dad û dadwerî, di destê me de jî çek hebû. Xwestin ku em bi rêya siyasî û demokrasî mafên xwe bixwazin. Li gel van tiştan qaşo wê piştgirî bidana me. Dema me bi ya wan kir û em ji çek û şer dûr sekinîn, li gotinên xwe xwedî derneketin. Em bê çek xistin hêmbêza neyarên me û ji bo berjewendiyên xwe jî her tim firotin  çekên xwe… Ne rahm ket dilê neyarên me û ne jî Ewrûpiyan çareyek dîtîn ji bo derdê me. Zarokên me li serê çiyayan bi çekên kîmyewî qeliyan û di sênîkên zêrîn de ji bo xwedayan hatin serwîskirin.

Dema AKP hat, di zimanê wan de misilmantî û biratiyeke olî, di dilê me de jî dilsozî hebû. Bi misilmantî û biratiyeke derewîn em xapandin, bi destên xwe yên qirêj û gemarî mejiyê me yê pak û paqij lewitandin. Dema em li xwe hayîl bûn jî, di zimanê wan de terorîst, ateîst-Xwedênenas, di dilê me de jî misilmantî hebû.

Wek dûpişkê ku herçar alî ji êgir dorpêçkirî li me hat. An em ê bi xwe vedin û xwe ji xwe, xwe ji dinyê, dinyê ji xwe xelas bikin an jî em ê xwe û neyarên xwe di nav wî agirî de bişewitînin.

Dijminê me yê herî mezin ne tirk, ne ereb, ne jî fariz in. Dijminê me yê herî mezin cehalet û nezanî ye. Divê em şerê mezin bi xwe re, bi cehalet û nezaniya xwe re bikin.
An em ê bixwînin û xwe nas bikin, an em ê bixwînin û xwe nas bikin. Wekî din tu rêyên din tune…

Heyf û xebînet ku em ketine himbêza nezan û cahilan…

Û dîsa heyf û xebînet ku hîna jî me xwe nas nekiriye…

 
Li Stenbolê jî divê tu masiyan ji sûka masîvanan bikirî. Ez jî wisa dikim û tim diherim ji Qerekoya Stenbolê li qiraxa behrê li wê sûkê masiyên xwe dikirim. Her çiqas ji bo şîvekê piçekî bi zahmet be jî, hêja ye. Û bi Xwedê erzan û belaş e jî. Êdî hingî em goştê mirîşkan dixwin, hindik maye em hêk bikin. Ji xwe goştê pez û dewêr nayê kirîn; ên erzan jî tu nizanî ka goştê çî ye…

Kuro! Divê tu tahm û ekla devê xwe zanibî. Ya rast, divê mirov tahm û ekla tiştekî xwe yî din jî zanibe, lê naxwazim mijarê ji hev tîştîşî bikim. Lewre berhevkirina wan tîroşan zor û zahmet e. Bila ew bimîne ji mijareke din re…

Ji Çaxleyanê ketim trimbêlê û min berê xwe da Texsîmê. Fikra min ew e ku ji Texsîmê hêdî hêdî xwe bavêm ser teqleyan û ber bi Qerekoyê ve xwe bigindirînim. Ez tima meşa kolana Îstiklalê dikim. Min di hişê xwe de got, “Ma hey ez ê herim Qerekoyê, balo çavên xwe jî biçêrînim, bila ji çîp tenik û dirêj, qûnên zepitî û pêsîrên gilover bêpar nemînin…”
Erê bi xwedê bi vê eşqê li Texsîmê peya bûm û min xwe bera kolanê da.

Ya Rebî ya star!
Te yê sond bixwara ku hemû jinên agirpêketî û bi şehwet ji bo min hayê hev ji hev çêkiribûn û bi xweşikbûn, bedewbûn û seksîbûnê bi hev re ketibûn qayîşê (pêşbaziyê). Heta min xwe gihand ber deriyê lîseya Galatasarayê ez û deh kes li bin guhê hev ketin. Çav di serê min de zîzomîzo, yê pêşiya min mîna zirnazîqê daket û rabû…

Nahlet li çavê şeytên bê! Ji xwe ne ji şeytên be, ew çermikê mirov di bîra mirov de nayê. Lewma jî, divê ji nuha şûn de ez bi tîpa mezin dest bi navê vî camêrî bikim. Yanî ne “şeytan”, “Şeytan” binivîsim.

Dema ez giham texma avahiya NÇMê ya borî, kizînî ji hundurê min hat. Ez çûm rabirdûya xwe. Ez çûm xortanî û ciwaniya xwe. Hest û hîsên min tev rabûn. Xemginiyeke tevî bişirîn girt ser rûyê min. Ya rast, hîn jî têra xwe xort im, lê tu bibê nebê nabe wek wê xortaniya ku qal dikim.
Çima min qal kir? Ez vê jî ji we re rave bikim.
Ev avahî ji bo xort û ciwanên kurd ên nû dihatin Stenbolê bûbû wek sembolekê. Kesên ku ji derveyî Stenbolê dihatin, heke piçekî ruhê kurdewarî jî pê re hebûya, heta xwe bi wir nekirana-xwe negihandana wir, kurmê wan nedişkest. Ev avahî ji bo her kurdekî kurdîhez, ji bo her kurdekî ciwan û nûgihiştî bûbû ciyê derbûna hestên netewî, bûbû ciyê xwe kurd hîskirinê. Bi kurtî û kurmancî, ev avahî ji bo kurdan bûbû kabe. (Her çiqas li kaba me ji kurdî bêtir bi tirkî dihat axaftin jî, bêhna hestên kurdî jê difûriya.)
Em neteweke belengaz in. Bi salan di bin darê zordariyê de me xwe wenda kir. Bi salan di nav ava nizaniyê de me avjenî kir. Bi ziman, çand, huner û wêjeya tirkî me xwe perwerde kir an jî em hatin perwerdekirin û roj hat bi mejî û hestên xwe yên kurmî, gemarî û şolî me xwe li ser serê hev qure kir, xwe nepixand. Dema em diçûn li saziyên xwe jî rûdiniştin, bi zimanê dagirkeran me peyvik û hevokên xemilî bi hev didirûtin û me radixist pêş çavên hev. Bi wan kiryarên xwe, me mezinbûn, pêşketîbûn û nûjentiya xwe bi hev dida qebûlkirin. Ji xwe tenê me qûna hev radikir. Ji xeynî me kesî nizanîbû em hene yan tune ne.
Hem em ji xwe dûr diketin, hem jî me dikir û nedikir em nedigihan wan hevalên xwe yên ku me dixwest em bişibin wan. Heke îroj zimanê me tahmsarkî bûbe jî, ji ber wan sedeman e. Û bi vê mijarê ve girêdayî dixwazim vê jî bibêjim. Gelek kesên ku di van saziyan de dixebitîn, bi bê kesayetiya xwe ji xwe re kesayeteke kurdewar çêkirin û bi wê kesayeta çêkirî bi salan xwe li ser serê kurdên pak û dilsoz nepixandin, qure kirin û hest û dilsoziya wan ji bo berjewendiyên xwe yên şexsî, qirêj û kirêt bi kar anîn. Ên hîn jî bi kar tînin hene…
 
Axir,
Beyoglu-Texsîm paytexta çand-huner û wêjeya navnetewî ye. Lewma jî ew avahiya ku ji bo kurdan bûbû wek sembolekê, divê tu carî nehatiba valakirin. Nizanim sedema valakirina wir çî ye, lê heke sedem aborî be, bi hezaran karsazên kurd hene û gelek ji wan jî ewqasî dewlemend in, ewqasî dewlemend in, bi xwe re nabînin pereyên xwe bijmêrin. Divê van camêran nehiştibana. (Ew avahî hîn jî vala ye)
Weleh bi serê we dikim, heke perê min hebûya, min ê qet nehiştiba ew avahî ji dest kurdan derkeve. Ez rebenê Xwedê, zikekî têr, yek birçî bi vir de û wê de zîz dibim, da ku debara xwe bikim û stu xwe li ber kesî xwar nekim. 

Erê bi Xwedê, Min xwe bera Qerekoyê da…
Dema ez li ber deriyê kerxaneyê re derbas bûm, min dît ku gelek xortên nûgihiştî ji bo kurmê xwe bişkînin ketine dorê. Min silavek da wan û derbasbûm.

Sûka masiyan têra xwe qerebalix bû. Ji sermê û baranê gelekên wek min dabûn pey daxwaza zikê xwe û ji bo şîvê biryara masiyan dabûn.
Ez zû bi zû nakirim. Ji serî dest pê dikim heta dawiyê. Çar-pênç lotikan didim xwe. Di ber hemû masîfiroşan re derbas dibim. Bala xwe baş didimê, yên kal û pîr û zengopiv ji ku bikirin, ez jî diherim ji wir dikirim. Min çivek dudu da xwe, ez dîsa paş ve vegeriyam hatim serî. Min bala xwe dayê ku çar-pênç kes li ser serê masîfiroş civiyane û dikirin. Min got bi şerefa Fata Qûnreş ji vir çêtir tune û min masî, bibore hemsiyên xwe ji wir kirîn.
Çawa hatibûm wisa jî paş ve û dîsa bi lingên xwe vegeriyam. Daketin rehet e, lê dereketina wî kaşê Qerekoyê dijwar e. Nahlet li wî kaşê Qerekoyê bê!.
Xwedê kirî yên ji bo xwenermkirinê tên kerxaneyê ji jor de xwe berdidin, an na bi serê min û we, heke ne wisa bûya, wê tu carî nikaribin li cahnîkê xwe siwarên û bidin çargavan…