TIRRA KESÎ WEK YA AXAR BÊHN NEDA

Faris Kilso

Qurba dibêjin Xwedêgiravî heger mirov tiştên ji malbata Baqilxanê mîna nok, nîska nehêrdî, fasulî, baqla gamêşî û lepê bixwe êdî girîna ewrê biharê dikeve zikê mirov û mirov goman dike ku dê sêlaveke mezin rabe û herderê xanîxerabe bike.

   Azîzanên xweşawîst! Wek ku herkes zane, bayê ku ji zik derdikeve bi du cura tête şirovekirin: yek fis û ya din tirrr e. Qurba tir deng dide lê bêhn jê nayê lê fis bê deng e û bêhn dide.   Lê vê sosreta ku kesî nedît; Mihemed Axar li herêma Kurdistan tirrek kir û geleka ji xelkê me şirove dikirin û digotin:

-Bêhna indekowê ji tirra wî mêrê nehazir têt! Dilê xwe xweş dikirin ku ew dê ji me re dinyayê bike Bihişt û bexçê Îremê.

Êdî zeman pir neçû Mihemed Axar li Denizliyê tirreka pirr genî kir û got:

-Hûn bizanibin heger ez werim ser hikim, ez sozê bênamusî didim ku ez Kerkuk û Musilê bînim ser axa Tirkiyê.

Mixabin, kesî ji bilî Lotikxane û jinek bi nave Kazikdemir tiştek li ser wê tirra genî nenivîsand. Gelî kurdên bêmêjî! Heger hûn vî qerekuş nasnakin, vê nivîsandina Lotikxanê bixwînin.

Ew qerekuş ji kadirên destbixwînên 1993 ye. Pêwîst e em jî wek ermeniyan wesiyetê li nevî û nevîçîçerkên xwe bikin jibo  Silkê kupêgû, Çilkirê, Dogkero, Qozakguliserû û celadên mîna wan jibîr nekin. Wan welat ji goştê gundiyan, xwendevanan, karsazan, melên mizgevtan, şêxên terîqetê, kebaniyên malên giran, minalên ber himêza dayîkan, pîr û ciwanan kiribûn sûka goşt. Wan gund wêrankirin, bax û bîstan şewitandin. Wan war, gelî û zozanên Kurdistanê hemi kiribûn elxam, gulên rokêtan û mîna destê vî zilamî ketiya xwîna gelê kurd. Wan her der kiribûn newala xwînê û herkes kiribûn tawanbar. Ev kewadirê cehenemcimhuriyetê ne. Ev kurmamê derwêş begê ne ku qira xelkê geliyê Zîlan anîbû.

Hozanekî kurd wiha dibêje:

“Derwêş begê nîjdevan bû

Herder gelî mezbexan bû

Ji şewatê tev dûman bû

Tim gurgura firokan bû

Ser dibirî wek celad bû

Xelkê Zîlan bê xeta bû

Gelî ji xwînê sor dibû

Ji ber zilmê ket hişk dibû”

Ew torinê Kara Bekir û Kara Kazim in. Piştî têkçûna serhildana 1925an, wan serê mirovan dibirîn û bi xwe re digerandin. Wan jin, zarok, mêr girtibûn, xistibûn mizgefta Amedê. Girtiyan guh li dengê cendirmên nobetê bûn, ji hev re digotin:

-Hingî ku ez îşev çûme cem jinan, xwîn ji min tê.

Kesên wan rojan jibîr dikin hir bênamus in!

08/12/06