Hawar... Hem sorî ye, Hem zorî ye..!

      Nûrî Çelîk

Parçeyek ji welatê me, Başûrê Kurdistanê, ber bi Dewletbûnê ve diçe, hîmên pêşeroja serxwebûna Kurdistanê li wî beşî tê avêtin. Divê ev, serbilindî û kama dilê her Kurdekî be, her Kurdek destê alîkarî û piştgiriyê dirêjî vî beşî bike da ku rojek berî rojekê Kurd çarenûsa xwe bi destê xwe binivîsin. Di demek wek îro de ku dagîrkerên Kurdistanê bi her şêweyî êrîşî Başûr dikin û dixwazin destkeftinên heyî ji holê rakin, mafê tu Kurdekî tuneye ku ve aramî û ahengîya heyî ji bo berjewendîyên zareva an herema xwe tev bide, serok û dezgehên Başûrê Kurdistanê jî divên li gor heqîqet û berjewendîyên Kurdistanê xizmetê bikin. Di avabûna her dewlet û dezgehekê de xeletî û kêmasî çêdibin. Sazkirin û birêkûpêkbûna wê dewletê hewceyî wext û zemanekî dûdirêj e. Helbet divê ew xeletî yan kêmasîyên ku tên dîtin bi zimanekî brayetî û dostanî bên rexne kirin. Lê gava rexne ji rexnebûna xwe derket û bû çeka paraztina berjewendîyên heremî, wê demê sînorên rexnekirinê ji holê tên rakirin û dijminatî destpêdike. Ev jî xizmeta dijmin û xêrnexwazên Kurd û Kurdistanê ye.

Ez bawer nakim Kurdek rabe bêje:"Ez Kurdistaneke serbixwe û zimanekî yekgirtî naxwazim". Di dilê her Kurdî de xewn û xeyala Kurdistana mezin û zimanekî yekgirtî heye. Lê şertan wisa kiriye ku em bixwazin û nexwazin, Kurdistan çar parçe ye, zimanê Kurdî ji hev tarûmar bûye, bûye 4-5 zaravayên cuda û her yek ji wan dixwaze bi şerê xwe bibe zimanê sereke, zimanê fermî. Gava em hejmara Kurdan bidin ser hev, dibe ku Kurmanc ji Soran û Zazayan zêdetir bin. Gava em li gora hejmarê bilivin, helbet ku emê bêjin "Divê zimanê fermî Kurmancî be". Kurmanc di vî warî de xwedî maf bin. Lê wek me li jor jî behş kir, parçebûna Kurdistanê Kurd di her warî de ji hev tarûmar kirine. Çi di warê dînî de (Misilmanî, Yezîdîyatî û wekî din) Çi di warê mezhebên dînî de (Şafiî, Henefî, Elewîtî, Neqşîbendî, Qadirî, Rufaî, Ehlî Heq û wekî din), çi di warê zaravayan de (Kurmancî, Soranî, Dimilkî, Goranî û wekî din) û çi jî di warê mejî, adet û rabûn û rûniştinê de, Kurd ji hev dûr ketine û heta dereceyekê ji bûne bîyaniyaniyên xwebixwe. Ev xalek ji pirsgirêka me ye. 

Pirsgirêka şexsîyet û ruhê neteweparêzîyê . Kesayetî (şexsîyet) stûna hebûna mirov e. Gava şexsîyet ji bedena mirov derket û mirov bêşexsîyet bû, êdî tu nirx û hebûnên pîroz li gel mirov namînin. Bêşexsîyetî mirov dajo ser her tiştên nelirê. Çawa ku Serok Mistefa Barzanî di dema xwe de gotibû:" Çi kesê ku ruhê neteweparêzî pê re çênebûbe, wê rojek ji rojan îxanetê bi gelê xwe re bike" ev gotin ji bo îro û ji bo her demê jî derbas dibe.  

Îro pirsgirêkek sereke pirsgirêka zimanê Kurdî ye. Pirsgirêka Kurmancî û Soranî ye. Her çiqasî ev pirsgirêk jibo hikûmeta Kurdistanê jî serêşandinekê bi xwe re tîne jî, lê xuyaye ji başûrîyan zêdetir em Kurdên bakur dive serê xwe bi vê pirsgirêkê re biêşînin. Di daxuyanî û helwestên hinek rayedarên hikûmeta Kurdistanê de dixuye ku zaravayê Soranî li pêş zaravayê Kurmancî tê girtin û îhtîmalek mezin heye ku Soranî bibe zimanê fermî, zimanê dewletê. Mînak jî wezîrê Perwerdê Dilşad Ebdurehman.     

Divê baş bê zanîn; ne tene Behdînanî (Kurmancên Başûr) em Kurdmancên Bakurî Jî bi xwe nexweş tînin û dibin bervederên zaravayê Kurmancî. Li gor tê zanîn yan tê gotin, kêm zêde Kurdên başûr fîftî fîftî ne. Nêvî Kurmanc û nêvî Soran in.Gelo maf û heqê me tuneye ku em wek Kurmancên Bakur zorê bidin desthilatdariya Kurdistanê û parastina Kurmancî bikin? Helbet dil dixwaze ku temamê Kurdan Kurmanci bi axêvtina û Kurmancî bibûya zimanê fermî, yan dil dixwaze ku temamê Kurdan Soranî bi axêvtina û zimanê fermî bibûya Soranî, yan Goranî, yan Dimilkî yan Hewremanî. Lê wek me li  jor jî behs kir, Kurdistan çar parçe ye û şertan Kurd mecbûrî hinek tiştên ne li gor dilê wan kirine.

Divê em ji niha de zanibin ku heger sibê yan dusibê Bakurê Kurdistanê azad bû, wê ev pirsgirêk li Bakur jî destpêbike. Pirsgirêka Kurmancî-Dimilkî (Zazakî). Wê gavê emê jî têkevin rewşa ku niha li Başûr di navbera Kurmancî û Soranî de derdikeve ortê. Pirsgirêka Kurmancî û xwedîlêderketina wê, erka Behdînanîyên Başûr e. Heger li Başûr pirsgirêka tunekirina Kurmancî hebe, erka pêşîn dikeve ser milên Kurmancên Başûr û divê ew li xwe û li zaravê xwe xwedî derkevin, bi rêyên demokratîk li çareserîya vê pirsgirêkê bigerin. Lê gava ku Kurmancên Başûr dengê xwe nekin,em Kurdên Bakur emê rabin û bi dengen bilind biqîrin û bikin hawar, gelo ev yek çiqas di xema Wezîrê Perwerdê Dilşad Ebdurehman de ye?

Avestakurd.net