Malperek bê sansûr e

Malperek bê sansûr e, hay ji xwe hebin!

info@lotikxane.com

Ji nivîsandina xwe ya bi sernivîsandin Gud Bay Mr Erdogan Yan Jî Maaga SelamêYa Seyîdî Erdogan du (2) jêgirtinên dirêj distînim û wê dîsa diweşînim, ji bo ku merov hatina roja 27 ê nîsanê (Muxtiraya serokerkaniya Tirkiyeyê) texmîn biki ne pêwisti ku merov şêx bi!

“Tiştekî herkes dizane, ez li vê derê dîsa bînim ziman: Li Komara Tirkan (KT) du desthilatî hene. Desthilata ya yekem, ya formele û ya duyem ya rastî ye. Ya formel bi hilbijartinek pirr anti demokratik tê hilbijartin û ji hêla meclîsek formel de, tê testîqkirin; ya duyemîn ji hêla kesên xwediyê çek û rutban tê avakirin, bêberpirsyar in. Ji desthilatya rastî, tu kes û tu dezgah nedikane hesap bipirse û li ser wan tu çavdêrî û tu zagon tune nin, berevaciya wê biryar û emrê wan, zagon in. Lê ew emir dikin, meclîsa KT an dest bilindikin û hikumet, wan biryara bi cîh tîne. Ev e strûktûra birêvebirina KT ye.

Desthilatya duyemîn mina ahtepot e, destê wê dirêj e û destê wê di her hêlê civatê de, di aboriyê de, di politîkayê de, di weşanê de û hwd heye. Ew hesab, program û planên salan dikin. Desthilatên formel dide hilbijartin. Wan ji desthilatên formel ji dar dixe. Lê dîsa jî, benên civatê, mejî, çandê, politikayê di destê wan de ye. Ji ber ku plankirina civatekê ne wek mîna programên li ser kaxetê nameşin û ne mumkûne wan programan bêproblem bimeşînin. Carna dijîtî di navbera desthilatya formel û ya rastî dest pêdike. Wê gavê desthilatiya rastî, balansên desthilatya formel ayar dike.

Desthilatya Mr Erdogan formel e, ev yek herkes dizane. Desthilatya rastî ya Genel Kurmayê ye. Desthilatya rastî, biryar daye ku, desthilatya formel biguherîne . Genel Kurmay despêkê de Seyîd Erdogan û derûdora wî amadekirin ji bo desthilatya nû ya formel. Ji bo xwendina helbestekê ew girtin, cezakirin, ji seroktiya belediya Istanbûlê dûr xistin, bi gotinek din, ew maxdûr kir, ku wisa di raya giştî de da naskirin. Partya ew endam bû ya Erbekan ji desthilatyê anîn xwarê û bi Erdogan û hevalên wî re ew partî perçe kirin. Pişti demekê partya Ecevit jî perçekirin û kaosek politik anîn holê. Di 2003 de bi hilbijartinek awirtî AK Partî, partyên hebûn yên desthilatyên da ber melkisa xwe, deryê meclîsê li wan girt û desthilatya formel xistin destên xwe. Ki dikane bêje desthilatya AK partyê, ne berê mudaxela ya 28 ê sibatê ye, ya mudaheleya “modern” askerî ye ?

Ma gelo ev ne nakokîye ku merov bêje: Genel Kurmay hem Erdogan amedekir ji bo desthilatya formel, hem jî dixwaze desthilatyê vê bigûherîne? Na! Merov lîsk û delevêrê devleta Osmanya dizani be û ya berdewama wê ya KT, bersîva wê pirsê ne zahmet e. Em pirr dûr nerin, ma ew ne dîsa ordya Tirkan bû 'çûn Erbakan ji Swistre anîn' ji bo kû partiyek islamî damezirîne? Ji bo ku partya îslamî li dijî kurdan û çepan bixebitîne. Hizbillah avakirin ji bo Kurdên welatparêz bi destên wan ji ortê rakin. Divên ya “lîsk li ba Dewleta Osman ya pirr in!” Di damezirandina KT de serokê wê Kemal ji Osmanya kêm nemabû. Herçûqas Erdogan û hevalên wî berhemên 28ê Sibatê jî be, tabana AK partiyê, bingehek li ser bingehê olî ye. Ordya Tirkan carna ola îslamê li himberî çepan û kurdan xebitandinen û carna jî ol ji bo desthilatya xwe û ideolojya kemalizme metirsî (xeter, tahlîke) daye naskirin.

Rastyak ber biçave, dijîtî di navbera îdeoljiya kemalizmê û îslamê yê de heye, ji ber ku kemalizm wek ol ji hêla kemalistan tê qebûlkirin, du ol, nedikane bi hevre bijî û wek hev desthilatyê li hev payê bikin. Gava tesîra îslamê zêde dibe qada kemalistan teng dibe û tersî wê gava kemalist di jiyana civatêde mudaheleyî her tiştî dikin, qada islamê teng dibe. Dijitya herdû hêla dijitya îqtîdar û desthilatya civakî, politik, çandî û zagonî ye. Kemalism îqtîdarek bê tixûp ji xwe re dixwaze, ola islamê jî vêya ji xwe re tahlike dibîne, ji ber ku gelê Tirkan layiqliqa Kemal qet qabûl nekiriye, ew ji jor de bi gelê xwe dikta kiriye..

Kemalizm ne hev ideolja resmî ya devletê ye, ew rûhê netewê tirk yê sûni ye. Dema Kemalizm têk de biçê, tiştekî bingehî yê netewê Tirk hevdû girê bide, namîne. Ji ber kû ev netew, netewekî penabera ye, panaberên Balkan, Rojhilatanavîn, Kafkas û Asyanavîn e. Wek min got Kemalizm rûhê netewê Tirk e, ordiya Tirkan maddiyeta wî netewî ye, ji ber vê yekê Ordu xwe bekiyçê Kemalzmê dizane. Ordu û formasyonên yê cuda cuda yên Kemalizmê ol ji xwe re dem dem metirsî dibîne.

Ji hêla dinê de dijitya her dû terafan dijitya desthilatya politîkayê ye. Bingeha îslamyan, ji ber kû desthilatya formel di destê wandeyê, dixwazin hinekî dinê qada îqtîdara xwe ya formel berfire biken û ji desthilatya rastî jî paya xwe bistînen. Proplema sergirtina jinan proplemek sunîye her dû hêl jî, vê proplemê dixebitînen ji bo kû berê politika welatên xwe biden ber derkidinê û rojewa proplema rejîmê bigûherîne. Kemalist û îslamî bi zanebûn û bi pevre vê proplemê herdem di rojevê de dihêlin.”

”Lê gava xeta enya Sêvasor desthilatya formel bistîne wê terora li ser kurd û kurdistanê zêde bive. Ji ana de divê kurdên welatparêz yê rêya meşrû ya tekoşîna wekirî diparêzen, bira dizanibin, ew divên ji anade cîhên xwe di zîndaên Tirkan de, cûda bikin. Xeta Sêvasor û ordyê nedikanen desthilatya formel jî didestên xwe zêde bihêlin, ji ber kû ideolojî û politika ew dimeşinen li dijî politika YE ye ya DYA ne. Ev desthildan di demek kurt de wê ji hêzên esasî yê dinyê, izole biven û aborya wan li ser nigan nedikane bisekine.

Kurdên welatparêz divê çibikin? Êdî divê welatparêzên kurd dizaniben, tekoşîn û propogandayê li himberi serokên desthilatyên formel de, tû netîcê nade, ji ber kû ew demewînen, ew dikanin di rojûşevekêde bên gûherandin, ked û zahmetyên hatinen dayin bi ber bi avêde diçe. Lê desthilatya rastî desthilatya xwe li welatê me berdewam dike. Ma me çûqas li dijî Demirel, Çiller, Ecevit, Erbekan, Ozal uhwd, tekoşîn da! Ka kî ji wan ma? Lê sistema rejîma Kemalızmê berdewam e. Divê kurdên welatparêz berê tîrên xwe bide ber sistemê û îdeoloja wan ya resmî. Divê sedî sed kurd xetên sor û qalind têxin navbera xwe versiyonên Kemalizmê. Kurdên welatparêz divê di daxwazên xwe de zelal bin. Wan daxwazên xwe vekirî û bi zelalî biparêzin. Şolya xwestên xwe, tû netîca nade û ew nedikane Tirkan bixapînin.” (www.kurdinfo.com 25/06/2006)

Muxtiraya serokerkaniya Tirkiyeyê ya 27 ê nîsanê di, di bingeha xwe di li dijî kurd û Kurdistanê yi. Ji dawiya teksta muxtiraya Serokerkan, merov vê yekê pir vekirî dikani fêmbiki. Ma gelo rê û rêbazên xwe parastina gelê kurd he yi, li dijî êrîşên serokerkaniya Tirkiyeyê? Belê! Ev jî yekîtiya kurdên welatparêz û çalakiyên sivilin!

Li ser hevpeyivîna bi birêz Mehdî Zana ya ku di kovara Aksiyonê dihat weşandin, çend hevokên wî, di derheqa ola islam û kurdan di, di hevpeyvîna bi wî ri, çend munawerên kurd, nerazîbûnên xwe, li dijî wan hevokên wî, anîn zimên. Ew hevokên Mehdi yên di derheqa islamê di, kari rast yan jî çewt bin, ew babetekî dinê yi. Lê ya balkêş bû, ne ew kesên ku li dijî ramanên wî sekinîn, bi argumentên xwe, çewtitîya wan ramanên Mehdi anîn zimên û wan pûç kirin, zêdetir wan êrîşî ser mafê wî yê ramanê kirin. Di wê hevpeyivîna bi Mehdi ri, merov dikani di gelek niqta di, rexna lê bigri, ev niqtana niqtên polîtîkin. Lê ya her hindik balkêş bû, ew çend hevokên wî yên di derheqa ola islamê de bû, dîsa jî wan hevokên wî bûn ”bahoz”! Armanca vê nivîsandina min, ne ji bo di derheqa nerînên Mehdi di, şîrove bê kirin û ew bê parastin, yan jî minaqeşakê di derheqa ol û oldarî di, bê berdewam kirin; armanç, parastina mafê ramanê yi.

Di pir civîn, sohbetên şexsî û car carna jî’ di nava nivîsandinan di, hevokek wisa merov dibihîzi yan jî dixwuni: ”ez wisa nafikirim lê hurmeta min ji van nerînên te ri he yi!”. Ev hevok bûyi wek benîşt, di devan di û bi ezbere têgotin, bê ku li ser rast û çewtîtiya wê bê fikirandin. Gorî bîrûbawerî ya min, çewtîtyak di vê hevokê di heyi. Kesek ji ramana tam li dîjî ramana wî/wê bi, çawa dikani ji wê ramanê ri rêz bigri? Bi gotenek din, gelo merovê oldar, wê çawa ji felsefa materyalîstiyê (ataistiyê) ri rêz bigri? Kesê ataist û marksist, wê çawa ji olê ri rêz bigri? Ku ew olê wek afiyona gelan dizani. Ma rêz ji afiyonê ri tê girtin? Ku kesê marksist û ataist bêji ew ji ramanên olî ri rêz digrin, ya ên li himberî xwe dixapîni, yan jî nizani çi dibêji. Lê ew hevokek ezbere dubare diki. Ev yeka ji bo yekî oldar jî derbas dibi. Gorî bîrûbawerî ya min, hevoka ” Ez wek te nafikirim lê hurmeta min ji nerînên te ri heyi!” nabi alîkar ku toleranstî di civata kurd di cî bigri, ji ber ku ev hevok, felsefa toleranstî yê berovacî diki…..

Ya rast merov, ramanên dijî ramanên xwe neki babeta hurmetê. Merov ji mafê gotin û nivîsandina wan ramanan ri rêz bigri û hurmetê biki beşekî çanda xwe ya rojane. Ev bingeha parastina mafê ramanên cûda yi. Ku merov bêji ”ramanên te çewtin, lê tu xwedî mafê xwezayî yi ku tu wan ramanên xwe yê çewt bêji.” Wê gavê merov ramana naxi navendê (merkezê), merov maf dixi navendê. Ku merov ev prensîp ji xwe ri kiri bi çand û beşekî şiklê jiyana xwe. Bi şewakî aramî merov, dikani li dijî ramanên hev derkevi û bê merov tixûbên kesayetê îhlal biki; merov dikani rexna li ramanên hev bigri, argumentên xwe pêşkêş biki.

Lê mixabin di derheqa gotinên Mehdi Zana di, munawerên kurd ne argûmentên xwe di vê çarçevê di pêşkêşî raya giştî kirin, qasî min di malparên kurdan di xwend, wan êriş birin ser mafê ramanê ya Mehdî ku ji hêla piraniyan kurdan di, ew ramana na nay pejirandin. Heta hinek munawerên kurd yên oldar bi ser navê ku piraniya kurd muslumanin, xwestin sansorê bîne ser nerînên cûda. Sansor ne hew ji hêla dewletan yan jî partiyên siyasî tê xebitan din, ew dikani bi navê pirayê yan jî bi navê ramana desthildar bê xebitandin. Gelo piraniya civata kurd oldar bi, mafê ramanê yên ne oldarên kurd, ji holê radiki? Ku bersîv ”na” bi, wê gavê ev çi argumentê pirayê yi? Ku bersîv ”erê” bi, wê gavê ev ne sansor bi, çi yi? Ku mafê merov tune bi, ji bo guherandina ramana desthildar, wê demê divê ramanên muxalîf qedexe bi. Ku ramanên deshildar domdar û neguherî bi, mafê ramana çîroki. Lê ne wisa yi, raman çêdibin, xûrt dibin (kani bivi deshildar) û dimrin. Dinya êdî ne dûzi û êdi roj li dora dinya yê nay gerandin! Bingeha xwe li paş stara ramanên piraniyê biparêzi, tuneyi. Rasti, xwediyê deng wegirtina pirayê dikanin zagon çêbikin û xwediyên dengên kêmayê divê wan zagona bi cî bînin. Ev sistema îdarekirina zagonî yi, lê vê sîstemê merov nikani têxi dewsa mafê ramana.

Pirên caran kesên oldar û di nav wan di kesên munawer, têgeha (bêja) ”bêbawer” ji bo ataistan dixebitînin. Ev tarîf bê bingehi, çewti û wisa bi nav kirin pir erzan û basîti. Ev têgeh layiqî munawerên kurd nabi. Bawerî ne hew ola yi yan jî bawerî ne hew ji bo xwedê/yezdan ni. Pirên ataistan xwedî felsefe û ideoloji yi, ewana bi programin û xwedî armancin. Gelo ev hemû nabi bawerî? Ne rasti her ên oldar devê xwe ji bo ataistan veki, wan ”bêbawer” bi nav bikin. Merov dikani ji gelek tiştan bawer biki. Ji sistemek adîl, ji pêşketina merovatiyê, ji aşîti yê, ji jiyanek xweş…… . Çawa yekî oldar kani ji xwedakî bawer biki, wisa yekî ataist dikani ji merovatiyê bawer biki. Çawa yekî oldar dikani ji dinya wiyalî bawer biki û xwe bide karên dinya wiyalî, wisa yekî oldar jî, dikani ji bo jiyanek xweş û hevbeş tekoşînê bidi…..Ji bo merov dikanibi, di nava çarçova toleranstiyê û pir rengtiyê bijî, divê merov bi nav kirina hev jî ri, bi hurmet bi.

Metoda din ya ku kurdek dixwazi ramanên kurdekî din pûç û vala derxîni, metoda ”wek” (şibandinê) bi kartînin. Ê nasîyonalîst ji bo ramanên ên sosiyalîst çawt rê bidi, ramanên wî/wê dişibîni ramanên Doğu Perincek, Yalçin Küçük, Türk Solu, Stalin yan jî Pol Pot. Ê Sosiyalist ji bo ramanên nasiyonalîstê kurd çewd û pûç biki, nasiyonalîzma Hitler, Benito Musoloni, yan jî ya Turkêş derdixi pêş. Yê oldar ataistên kurd, dişibîne kemalistan, bê ku bi fikiri, gorî vê metoda şibandinê, divê ew jî bişibi Fethulla Guler, Humeynî, yan jî Osman Binladin. Dil daxwazi ku ramanên cuda ne bi şêwên basît ya şibandinan li himberî hev derkevin, bi argumentên xwe yên felsefî , ideolojik û politîk li himberî hev tekoşînê bidin. Mixabin hinek rûsipîyên kurd vê metoda şibandinê pir dixebitînin û va metoda jî, kurda nêzî hev naki, zêdetir, wan dûrî hev diki.

Ê ji baweriya xwe bi bawer bi, pêwistiya wî/wê ji hurmeta hinekî dinê tuneyi, ji bo ramanên xwe, pêwistiya wî/wê ji hurmeta parastina mafê ramanên wî/wê ri heyi. Ji ber ku ev maf dikani ji bo her kesî pêwisti bi, wek demokrasî çawa dikani ji bo her kesî pêwist bi!

Cemîl Çargurçik (26/01/07-Swêd) di bin sernivîsa “Yek li gel û yek li dij, kê xwariye nanê rij(î)?” di derheqa, slogana “Ez Hrant Dink im, ez ermenî mim!” nivîsek di malpera Lotikxanê de weşand. Wexta mirov wê nivîsandinê dixwîne, mirov nizane ew pêkenîn (mizah) e yan jî heqaretname ye. Ya herî xerab ev e, mirov di bin navê pêkenînê de li hinek welatparêzan heqaretan bike, gotinên nexweş û tal bi kar bîne. Di dema îroj de ku nêzikbûna welatparêzan ji her demê bêtir pêwîst e, bêtir her aktuel e, metodên wanî ku welatparêzan bîne himberî hev ne metodên dostanîyê ne û ne jî di xîzmeta gelê kurd de ne.

Ez yek ji wan kesan im ku her pir birêz Musatafa Aydogan nas dikim ku pêwistiyê nabînim, tekoşîna wî ya di nava refên welatparêzan de û xîzmeta wî ya di warê ziman û literatura kurdî de, li vir binivîsînim. Ên hewesa wan di derheqa ziman û literatura kurdî de henin wê xîzmeta kek Mustafa baş dizanin. Û yên bi salan di di nav refên welatparêzên Kurdîstana Bakur de nin, şahidên tekûzbûna welatpareztiya Mustafa nin. Ew ne xwenenas e û ne jî xwefroş e. Ew pak û paqiji di nava refên welatparêziyê de û ew di ware zimanê kurdî de xwedîşîyan e (xwedîqabilîyet e). Gotinên “xwenenas” û “xwefroş” ne layiqî Mustafa ye û tiştekî wisa ji bo enternasyonalistên kurdan jî heqaret e. Ne pêwist e, ez li vê derê li ser enternasyanolistiya hinek kurdan û ‘xwenenasî’ û ‘xwefroştinê’ rawestim. Ji ber ku ev babetekî dirêj û felsefî ye. Yên wanî erzan erzan enternasyonalistiyê û xwenenasiyê dixin qabekê, nikanin têkiliyên babetên wisa felsefî fam bikin...

Gelo yên ku piştgiriya gelekî din dikin ‘xwenenas’ û ‘xwefiroşt’ û bi vî çavî li wan dinerin, dikanin ji gelên din, piştgirtiyan ji bo gelê Kurdistanê daxwaz bikin? Gelo pêwistiya gelê kurd ji piştgiriyan tune ye? Ma gava kurdek piştgiriya gelên din bike, em bi çavekî xerab lê binerin û di eyî wextê de ji bo gelê kurd ji gelên din daxwaza piştgiriyê bikin, ma wê çaxê ev nabe durûtî?

Bi rastî, ya her balkêş nasyonalistên tirkan reaksiyonek pir tûj li himberî slogana “Ez Hrant Dink im, ez ermenî mim!” rê dan û hinek kurd(an)(!) jî ji bo piştgiriya gelê ermenî û neheqîya li wan hatiye kirin û hîn jî tê kirin got “Ez jî Hrant Dink im, ez jî ermenî mim!” Çawa mirov cilên kurdî li xwe dike û here parlamentoyê, ji bo piştgirtiya gelê kurd (li Swêdê, Serokê partiya Çep(V) ya berê) mirov nabe “xwenenas” û “xwefroş”, wisa mirov bi “Ez Hrant Dink im, ez ermenî mim!” nabe “xwenenas” û “xwefroş”. Gelo gava Fredrik Malmê dostê kurdan û serokê Ciwanên Lîberal li Swêdê got “Bijî Kurdistan” ma heşayî wî ew bû “xwenenas û xwefiroş”? Ma gava Hrant Dinkê rehmetî di konferansekê de got “Ez kurdîya xwe dixwazim”, wê çaxê zimanê xwe yê ermenî înkar kir? Tew gava Hrant Dînkê ermenî dilê xwe li ser kurdan û deskeftên wan diêşand û ji birêz Mihemed Sanri re digot “Vêca hege hon kurdên Tirkiyeyê nekarin bo kurdên Iraqê tiştekê jî bikin, qene zerarê nedin wan” (Bnr www.nefel.com) ma îxanet bi welatê xwe re kir? Ma kesî jê re got “Tu ne kurd î, tu çima ji bo me serê xwe diêşînî?”. Ma gelo kes lê fikirî bê çima navê keçeke wî “Delal” e. Bersiva van pirsan çi be, sedema slogana ji bo Hrant Dink hatiye avêtin jî ew e.

”Xwenenasî û xwefroşî” ne peyvên mîzahi ne ji bo welatparêzên kurd, ew heqaretên herî giran in. Yên naxwazin heqaretên wanî li wan bibin divê ew wî heqî di xwe de nebînin ku heqaretan li xelkê din bikin. Ya xerabtir, mirov ji bo welatparêzekî din tekûztir diyar bike, bi vê metodê mirov heqaretên herî xerab li welatparêzekî din dike. Metodên wisa xîzmetê ji nêzîkbûna welatparêzan re nake.

Gelo çima Cemîl Çargurçik li himberî navê “Demokratên Şoreşger” derdikeve? Gelo ew li himberî şoreşgeriyê derdikeve yan li himberî demokrasiyê yan jî li himberi herduyan e(?) ÊÊÊ, gava mirov naveroka têgehan (mefûman) nizanibe, mirov ê wisa hertiştî bike şorbe!

Ez bi îftîxar dibêjim “Ez enternasyonalîst im”, “Ez jî Hrant Dink im, ez jî ermenî mim”,û “Ez Mustafa mim”. Bala xwe bidin reaksiyonên tirkên herî nasyonalîst û tirkên herî dijminên kurdan bê ji bo slogana “Ez jî Hrant Dink im, ez jî ermenî mim” çi dibêjin û dû re yên xwe û wan bidin ber hev bê çiqas dişibin hev û çiqas ji hev cuda nin. Ê min, ez bi îftîxar dibêjim, bila li tu derê û bi tu şêweyî dawa min li dawa nasyonalîstên tirkan (MHP, Turk Solu, Dogu Perinçek, CHP û hwd) nekeve; bila reaksiyona min û ya nasyonalistên tirkan ne wek hev be, bila em % 100 yan jî 180 C º li himberî hev bin. Ez kurd im, bi kurdbûna xwe serbilind im û bi ser de jî ez kurdekî Demokratên Şoreşger im.

Berî sê rojan, xwendevanekî kurd yê li universita Ege li İzmir ê li Tirkiyê dixwîni, bi rêgeya MSN, ji min pirsî, gelo stratejiya kurdê başûr heyi li himberî rapora Baker-Hamilton. Teva baweriya min ya ji serokên kurdên başûr pirr xurti jî, min nikanî bigota stratejiya wan heyi, lê min gorî bîrûbaweriyên xwe, ji xwendekarê kurd ri, îzah kir ku divê stratejiya kurdan li himberî gelek guherandina çibi û qasî zimanê min geriya û mejiyê min kar kir min jê ri got.

Derengê şevê, min xwe liser nivîna xwe dirêj kir û ketim nava ramanan, birastî stratejiya kurdên başûr, li himberî siyaseta amerika ya ku rojkê muhtemel bê guherandin heyi ya na? Birastî nizanim, çi stratejiyên wan heni. Gelo hûn dizanin? Lê dîsa jî stratejiya gundiyekî kurd hat bîra min, ku dikani bive alîkar ji bo stratêjiyên kurdan yên navnetewî. Ez ê ji wî gundî ri bêjim Xalê Heso.

Xalê Heso gundiyekî jêhatî, bi aqil û mejî bû. Demsalekê bîstanekî li ba rêyekê datîni û bîstanê wî geş û xweş dibi. Havîna berîka Mêrdîn tê, cebeşên pirr mezin, sor û mîna hingiv şêrin di nava leman di mexel tên. Merov dibê hema di wê germiya berîka Mêrdîn di, di dema nîro de, merov wan cebeşena ji lema jêki û kêrek tuj di nêvî di cit biki.

Gelek rêwî, di rêya xwe di derbasdibin û bê destûra Xalê Heso destan dirêjî cebeşên Xalê Heso dikin, ev jî nayê hesabê X. Heso. Ew, ji xwe ri di nava bîstanê xwe di kozikekê çêdiki û dem, dem di kozika xwe di rûdini û çavên wî li bîstanê zîz dibin……

Rojekê di wê gerimiya berîka Mêrdîn di, di dema roj her pirr mejiyê merova dikelîni û xwêdanê ji canê merova diherikîni; sê rêwî derbas dibin. Yek ji wan muslimani, yek fileyi û yek jî cihû yi. Qirika wan sê rêwiyan zûha bûyi û dilê wan deheri cebeşan, dema çavên wan li cebeşên Xalê Heso dikevi, çavên wan diuzuri, ol û îmana xwe ji bîr dikin. Berê xwe didin nava bîstanê X. Heso û çend cebeşên hilbijartî yên sor û hingivî ji lemên wan jêdikin û li kêleka rê rûdinin ku wan di qirika zûha ri derbasî midên xwe bikin.

Ez serê we neêşinim, çavê X. Heso li wan dikevi, meji ji serê wî deheri û radihêli darê xwe û berê xwe didi wan sê rêwîyan. Dema X. Heso nêzî wan dibi, ew dibîni ku wan sê rêwîna bi hindikayî qasî wî xurtin û ew nikani bi hersiya ri şer biki. Wê demê Xalê Heso stratejiya xwe di serê xwe di çêdiki û bi hirs nêzî wan dibi û berê xwe didi yê cihû.

Dibêji: ”Ya cihû, ev muslimanê birê mini, malê me li hev helali, biraqe ew bê destûra min cebeşên min bixwi!” Û dizîviri ser yê file: ”Ev jî fileyi, birê me muslimana tê hesêb, malên me li hev jî helali! Lê li te?!” Û êrîşî ser ê cihû diki. Yê musliman û yê file pevri dibêjin: ”Erê wele xwediyê bîstan rast dibêji! Û ji bo xwe li ber çavên X. Heso pak û paqij derxînin bi Heso ri, êrîş dikin ser ê cihû û têra wî lotikan li wî dixin; hinekî jî, ji hestên xwe yên veşartî yên olî û ji bo îmana xwe taze bikin, ew ji Xalê Heso bêtir lotika li yê cihû dixin.. Ê cihû mat dikin.

Dawiyê X. Heso berê xwe didi yê file û dibêji: ”Ey file! Evaya birayê minî muslimani, malê min lê helali, lê tu kuro?” Xalê Heso êrîşî ser ê file diki. Yê musliman dibêji: ”Welle rasti, em muslimanin malê me li hev helali, lê tu gawiri!” Dîsa ji bo îmana xwe taze biki û di çavên Xalê Heso di, xwe pak û paqij rê bidi, ji X. Heso bêtir ew lotika li yê file dixi û wî jî mat diki.

Îja Xalê Heso berê xwe didi yê musliman û dibêji: ”Tu xwe musliman dibîni û tu bi yê cihû û file ri, malê muslimana didizi! Ma ev jî muslimantî yi, dizê pîs?!” Xalê Heso êrîşî ser yê Musliman jî diki, wisa bi lotıka wî li erdê rast diki, pehînekê li paş wî dixi û dibêji: ”Tu jî heri muslimanê heram!”

Xalê Heso bi stratejiya xwe her sê zilamana bi lotikan li erdê rast diki! Gelo ma nabi, rêberê me kurdan vê stratejiya Xalê Heso ji xwe ri bikin mînak? De ka bira rêberên me jî’ vê stratejiya Xalê Heso bixwînin û tozekî ji xwe ri li ser wê rawestin!!!!! Stratejiyak ne xerabi, ma ne wisa yi?

Birastî ne Gulben Ergen û ne jî tu hunermendên tirkan yên dengbêj bala min dikşîne. Qasî dizanim ew xanim, bi xortekî kok kurd re, ku navê wî Mustafa Erdoğan e, zewiciye, ew xort jî birê hunermendê bi nav û deng Yılmaz Erdoğan e ku ji eslê xwe ji Colemergê tê. Gorî nûçeyên massmediya kurd û tirkan, wê zarokekî Ergen-Erdoğan (EE) bê vê dinya ya bê edalet, bi êş, bi kul û bi derd. Xwedê giravî wê navê wî bikin Jan.

Ev nûça bebeta massmediya megazînê ye, ku ew jî ji bo min biyanî ye. Lê ya bala min kişand û ez mecbur kirim ku çend gotina li ser vê babetê binivîsînim, ew jî şovenizma tirkan û çewtîtiya nûça Lotikxanê bû, ya di derheqa navê zarokê EE, ji hêla Roja Aydin hatiye nivîsandin.

Lotikxanê di ev nûçe, di bin sernivîsa Nav mabûn ew jî dizîn hat weşandin: Ne hewceye em dîsa behsa Tirkan û dizîya wan bikin. Zimanê me dizîn, welatê me dizîn, stranên me dizîn, xwarin û vexwarinên me dizîn, navên me mabûn wa destavêtin dizîya navên Kurdî jî û dîsa lotikek li me xistin.

Bê gûman dewleta tirkan bi diziya xwe bi nav û denge. Swarên hespa, talangirên şaristaniyênin. Ew ne hew dizên tiştên maddî ne, ew dizên, çand û hunerê jî nin. Her pirr gelê kurd vê yekê dizane. Lê diziya navên zaroka nabi, ku koka navan înkar nekin. Sedemê wê jî ev e: Di peymana Navnetewî ya Yekitiya Netewan, ya di derheqa zarokan de di xala 7a, benda 1ê de bi kurtayi wisa hatiye nivîsandin. Zarokên piştî hatina wan ya dinyayê, wê hemen bê qeydkirin û mafê wanî nav heye...û ew xal berdewam dike.

Peymana Navnetewî ya Mafên Zarokan, peymanek wisa ye ku ya her pirr imkana dide zarokên kurd ku cîh li dewletên dagirkirên Kurdıstan ê teng diki û wan welatana di raya giştî ya navnetewî, rûreş reş diki, ji ber ku bêtirr wan welatana vê peymanê îhlal dikin. Ji ber zarokên kurdan, deshilatiya tirkan nedixwest vê peymanê imze bike, lê qasî ez dizanim, di van salên dawiyê de ew peyman qabûl kirin û wek her paymanên wan qabûl kiriye, vê peymanê jî binpê dikin. Desthilatiya tirkan navên zarokên kurdan qetexe diki û navên wanî kurdî dugûherîni, ev jî îhlalkirina peymana navnetewî ye û divê her dê û bavên ku desthilatiya tirkan navên zarokên wan qetexe kiriyi yan jî navên zarokên wan nanivîsîni, ew dikanin, dewletê bidin dadgehên navnetewî, ji ber ku dewlet peymanên navnetewî bi cîh nînin.

Em werin ser babeta xwe, Mafê dê û bava ye ku kîjan navî li zarokên xwe bikin. Yekî kurd dikane navekî biyanî jî li zarokê xwe bike ku pirrên wan jî navên biyanî li zarokên xwe dikin, Ali, Osman, Hasan, Mustafa, Selim, Yılmaz, Yıldız, Selma û gelekî wek wan, gelo ev dibi dizî? Na! Wisa, yên tirk jî dikanin navên kurdî li zarokên xwe bikin, gelo ev ê çima bive dizî, ku koka nav nê înkar kirin? Qasî min xwend koka navê Jan înkar nekirinin. Bi rastî divê em kêfxweş bivin, ku kesên ji netevên dinê navên kurdî li zarokên xwe bikin, heta ew tirk, erep û ecem bin, ji ber ku ev xweşbûna navên kurdî nin. Her dê û bav gorî bîr û baweriyên xwe dixwazin navên xweş li zarokên xwe bikin, ev jî gorî peymana navnetewî ya ku di berjewendiya gelê kurde yi.

Ji hêla dinê, nijanperest û şowenistên tirkan di massmediya xwe de û di e-mailên xwe yê şandinen wan weşana gotinên pirr kirej, kirêt, xerab û nexweş, ji bo EE û gelê kurd nivîsandinin. Wek mîsal di rojanama Hurriyetê, rojnama elektionik İnternethaber ûhw, gelek namên xwendinvanan di derheqa navê zarokê EE hat weşandin. Pirr ên wan namenana gotinên pirr xerab û kirêt hebû. Ez ê ji wan du nama bistînim yek ji wan diyare şoweniste yek jî muslumane. Yê nîjaperest wisa dinivîsıne: Baş e ku navê kurdî lê kirine, navên tirkî tenê bo egîda ne. Û yê oldar, Jan ne navek kurdî ye. Mebesta wan ne navê kurdî ye. Jan navê gawura ye.

Bi rastî pirrê caran ku dema demokrat, musluman, liberal, pêşverû heta nijaperestên tirkan derdikevin himberî kanerên TV nan, îdea dikin, kurd û tirk biranin, divê li hev bikin, hurmetê rêhev bide û her wisa gotinên hinekî erênî dixebitînin, ji bo xapandina kurdan, lê dema navên wan dizî be, zimanên xwe yê her qirêj, gemarî û bê sewiye, dirêjî kurd û gelê kurd dikin. Wana ne hew nijaperestin, pirr jî derewvan, durû û fenekin. Mixabin kînga siyasetmedarên tirk, du peyvên erênî ji bo kurda bixebitînin, pirr ên kurda, bê ku li ser wan gotinên erênî mujîl bivin û niyeta wan ya li paş wan gotinên dixebitîne mêze bikin, pevre ji wan re li çepika dixin.

Em kurd ji Anatoliya yê re nebêjin anadolu, lê bira navên hezaran zarokan wan Jan, Hêlîn, Brûsk Histêrk, Roder û Roj be, ma xerabe? Ku xerab be, çima nijanperestên wan wisa aciz û tûre dibin?

Ka îro têkevin internetê û çend meqalên ku nivîskarên dewleta tirkan nivîsandinin, bixwînin! Bê hûn ê çend mealên bi qaşo (sözde) bibînin? Sözde komkujiya ermeniyan, sözde komkujiya suryaniyan, sözde demokrasî, sözde ala kurdan, sözde federasiyona Kurdistan, sözde parlementa Kurdistan, sözde Kurdistan, sözde kurd, sözde hemwelati, sözde zimanê kurdî, sözde serokê Kurdistan Mesud Berzanî, sözde Serok Komarê İraqa federel Celal Telebanî, sözde…., sözde….sözde sözde…û her sözde.....!!!!!

Ku merov vê sözde (qaşo) ji meqalên wan û ji programên wan ên televiziyonan derxîne, tu tiştek ne di zimanê wanî propaganda û ne jî di naveroka nerîna wan namînin. Merov matmayî dibe û dibêji: Ev çiqas qaşo (sözde) di vî zimanî de heye ya rebbî?!!

Birastî min jî ji vê sözde hez kir, hem jî pir min jê hez kir! Êdî meqale û nivîsandinên bê ku sözde têde tunebe, tu zewqê jê nastînim. Min ji xwe pirsî gelo merov berovacî bike bê wê çawa be û wê çi derkevi holê? Ku merov ji bo politîka û îdeolojiya tirkan a resmî, qaşo bi kar bîne bê wê çawa be? Kurd di lîteratura xwe de kêm bêja qaşo bi kar tînin; ev ne xerabe, ji ber ku pirên wan di nerînên xwe de ciddînin û nerînên wan ê resmî pir di mejiyê wan de cîh negirtiye. ( Hûn ji bîrnekin îstîsna jî heye) Ev başe, ji ber ku kêfa min qet ji îdeolojiyên resmî re nayê, îdeolojiyên resmî û şêwên wan ol, mejiyan dixin nava çar dîwaran. Merovan dike tûtî (papexan).

Lê dîsa jî ka hinekî vê bêja ”qaşo” wek mînak hinekî bi kar bînim, ka bê wê çi derkeve holê: Tirk îdîa dikin ku dîroka wan bi şan û şerefe. Birastî nizanim îşgal û talan, çawa dibe bi ”şan û şeref” (!), lê vê yekê dizanim, qaşo dîroka wan qûsana bi “şan û şerefe” (!) hin dîroka wanî piştî damezirandina komara wan’ ne zelale û ji derveyî dîroka resmî, nivîsandina dîroka rastî qedexeye, hûn dev ji qedexebûnê berdin, berî mehek berê wênakî du (2) leşkerên bi kinc û solên qetyayî, weşandin û gotin: ”binerin!” Bê wan çawa di dema şerê cihanê yê yekem de li himberî dijminên xwe şerkirinin. Ana jî ew dikanin bi van îmkanên xwe yên baştir, li himberî avrupî û amerikiyan şer bikin. Berî du rojan derket holê ku ew vêne ne wênê leşkerên wan bûn, wênê du parsekan bûn.Qaşo ew jî xwedî dîrokin, hîn parsek û leşkerên xwe nikanin ji hev cuda bikin.

Tirk xwedî îdîanin ku li welatên wan demokrasiya di sewiya welatên Avrupaya deyi. Qaşo ew jî dibên ew demokratin, demokrasiya îşkencê û ya leşkeran. Ku serokleşkerên wan dikani emir bide serokvezîrê wanî ku hatiye hilbijartin.

Tirk dibên ku kurdî ne zimane. Kurdî hew çend bêjenin û bêjên dinê yên dixebitînin ew jî bêjên tirkî, erebî û farisî nin. Ez nabêjim, birastî ew zimanê xwe tarîf dikin! Lê dikanim vê yekê bêjim navê parlementa wan Turkiye Buyuk Millet Meclisi`ye “Turkiye” navê ”buyuk” bi zimanê wane lê herdû bêjên dinê bi erebî ye ango %70 navê parlementa wan bi erebî ye, qaşo ew jî dibêjin zimanê wan pirr dewlemende.

Demokratên wan li sînga xwe dixin û dibêjin ew demokratin, lê gava serleşker dibêji “binerin!”, ji tirsan dikevin dorê û dibêjin: “ emrê we li ser seran û li ser çavan!” Qaşo ew jî dibên ew demokratin.

Hinek çepê wan bi Che Guvara, Deniz Gezmiş’ xwe serbilind dibînin û ewana ji İnternasıonalizmê danayên, lê di nerînên xwe de, ji Hitlerê alman şowenîsttir û nîjastperesttirin. Wek mîna Turksolu û Doğu Perinçek û partiya wî İşçi Partisi. Qaşo ew jî dibên ew çepin û internasiyonalistin.

Grubên wanî îslamî pir in. Lê yek ji wan gruba gruba nûrciyê tirka ye, serokê wan li welatekî musluman, cihê axa pîroz bi cîh nebûye, çûye Emerika ku wêderê welatê kafiran dibînin bi cîh bûye. Qaşo ew jî dibêjin ew muslumanên tekuz in.

Her du bêjên kemalistên wan yek jê laîsîstiye (laiklik). Xwedêgiravî ku karê dewletê û olê ji hev cuda ye, lê butça karên olê ji butça sê-çar wezaretên wan zêdetire. Ol di xîzmeta dewletê deye, ji bo vê yekê dewlet qusana pere ji bo karê olê mesref dike. Qaşo ew jî dibên ew laîsîstin.

Tirk dibê ew ne nîjadperestin lê di sirûda wan de, ew ”nîjadê qahreman” in û di sirûda wan a ciwanan de, “xwîna” wanî “paqij” di damarên wande heye. Qaşo ew jî dibên xwîna wan paqije! Lê heme heme nêviyê nifûsa wan, ji nîjadên dinênin, ereb, arnawudî, çeçan, sirb, bulgar, laz gurcî hwd.

Dibêjin: ”kurd bi eslên xwe tirkin” lê nikanin hevokek kurdî fambikin. Ev çawa tirkin? Derewên wîsa bi terî jî! Lê qaşo di sirûda zarokên xwe de yê di her serê siba di dibistanan de, bi xwendinkirin didin, qaşo ew tirkin rastgonin!

Ka îja dora we xwendevana ye ku hûn jî, hinek “qaşo” li ser derew û îdeolojiya wan zêde bikin!

Bi teqînê re, cam hatin xwarê, mîna zîpika buharê. Her der cam, perçe-perçe, dîndik-dîndik, gava roja havîna Amedê li wan da bû, mîna lampên bajarên mezin. Refek çûk ji tirsê ber bi esmên ve firiyan . Tirsê û xofê dîsa Amed pêça. Bêdengî, bêdengî da ser sûrên Amedê. Lê kîn û nefreta Amediyan bû çem û lehî! Wisa mêze nekin ew bêdengiya nîşana volkana dilê Amediya ye...

Li vira û li wira dest û nig ji gewdên taze qetiyan. Çep û rast serî, dest û tilî li herderê bela bûn, bûn mina morîkên merov li zinar xin. Bîhna xwînê, bahrûd û xwêdan bi goştên biraştî re tev li hev bû. Dilan zûtir li qefesa sînga xist û çavên mêze dikirin, vebûn, bûn mîna tasan, dest û ling kilbûn bûn mîna pelên dara çilo.

Amediyan wê Dîlan bikirana, Şîlanê reng bida, ji bo wan wê biva Mizgîn. Roja wan wê ji Rojhilat bilind biva. Lê ev nayê hesabê Roman. Ew nevîyên yeniçeryane, “kurên qenc in”, ji roja Rojhilatê tirsiyan, xof ket dilên wan, ji Mizgîna, Şilan, Dîlan û Rojhilat.

Ew roj roja pîrozkirina 26. salvegeriya, reşkirina roja Rojhilat e. Divê bi teqînekê re 10 kesan bikin 1000 perçe. Soz dabûn, divê yekî wan, bi 10 Kurdan ba. Wan ew 10 kes nasnedikirin, nedîbûn û bi wan re neaxivî bûn, lê ji ber ku ew Kurd bûn divê, bivana qurban. Divê wan berxên virnî bidana ber bomban. Ev bû sûnda wan.

Ew ”kurê qenc”, neviyê yenîçeriyan li wira di bin siya darekê de rûniştibû û rûyê xwe yê tarî veşartibû. Piştî teqînê, li laş û gewdên bela bûbûn, mêze kir û di bin simêla re kenya, çavên wî ji xwîna zarokan têr bû, dilê wî rehat bû û ji kêfxweşiyê mîna teyrekî firiya....

“Lawkê qenc” bi muzika sirûda xwe ya netewî re fîkand û berê xwe da kolana ku wê law û keça xwe ya 8 û 10 salî bidîtana. Soz dabû wan, piştî teqandinê wê berfeşîr (dondûrma) ji wan re bistenda, şekirên qulikî û du nepox, yek sor û yek jî sipî. Li ser wan hîv û stêrk divê hebana.

Wî, kûrê yeniçerî, karê xwe kiribû. Ew ”kurekî qenc i”, ew bi hêviye ku wê madaliya diyariyê ji destên mezinên xwe wergire. Ew ”lawikê qenc”, zarokên xwe, li cihê lihevkiribû dît, silavek germ li wan kir û bi dil û can ew himêz kirin. Bela ew bavekî başe û sermiyanê malê ye. Bi vê keda xwe, van zarokana û vê malê xwedî diki....

Zarokên ”kurê baş” berfeşîra xwe bi xweşî alast û dev û lêvên wan ji berfeşîrê sor bûn, ango ji xwîna Mizgîn, Dîlan û Şîlan. Zarokên wî ji kêfa qîryan: “Baba! Em bûnin mîna wampîran.” Bavên wan ji wan re got: “Zû berfeşîra xwe bixwin, bila sar nebi, ew ê bive mina kelpîçan!.”

Ev zarokana, wê wisa mezin bivin û ji bavê xwe jêhatîtir bibin; yê bavê wan, yek bi deha ne, yên wan wê yek bi sedan be. Nokê divê bê li kokê!......

Amed bê deng û bê his e. Çav tije hêsir û dil tije keder e. Serê wan di ber wan de û ketinin ramanan. Ev çi roje?! Rojek wisa reş û tarî! Ya ronahî! Ma ka ronahî? Wisa elektironên mejîyê wan livyan.

Hinek kesan gotin: “Divê em ji vê rojê jî fêde bikin!” û qîryan: “bijî serok!” Serok doh gotibû Mustafa Kemal yekî jêhati û biaqil e. Ma gelo ev kûrê qenc, neviyê yeniçeryan, ne berhemê wî kesê jêhatî û biaqil e? Wana, pirsin wisa ji xwe napirsin, ji ber ku tiştên serok bêje tiştên pîrozin, şupha ji tiştên pîroz gûnehkariye ji bo mirîdan!

Amed wê bêdeng û bê his bimeşin! Ji bo, bi Mizgîna sibê re, ku karibin Dîlanê bikin bi vekirina Şîlanê re, di dema roj derkevi, ji Rojhilat! Milyonên bêdeng wê ji nişfkare li ser zarokên wanpîran, kûrê yeniçeryan, generalên cûnta û xwarziyên wan re, biqîrin: ”Barkin herin, tovên we, li axa me, hêşîn nabin!”