Xecê Omerî

HÊVÎ DIJÎNE

  Heger tu herî!

 Tu yê ji hezkirina mın sêwî bimine

 Û wê şîna dû veqetandinê para te bıkeve

 wê li wechê hêviya xwe ya wenda bigere

 Dilê te yê parsek û derengmayî

Heger tu herî!

Ez ê dîsa kirasê xwe yê şahiyê li bejna xwe bigerînim

 Û ez ê dîsa kilê xwe yê suphanî bikişînim çavên xwe

 Ez ê porê reş ê qetrani bi ser milên xwe ve berdim,

 heta ku bi mistdanên ba serxweş bikevim.

Heger tu herî!

 Ez ê mina her gavê bidim dû giyanê xwe yê tekoşer

 Û qonax bi qonax li meskenê dilê xwe bigerim

 Ez ê her û her di dilê xwede hêviyê vejînim

 Ji bona di her demsalê de biharê bijîm…

19.4.2007-Nisêbîn

************

Nivîsên berê

***********

GUNDÊ MIN

Ezê helbestetekê binivîsînim

Bi navê gundê min…

Bi rengê keskesor

Bi xwina şehîda u bi hêsirên dayîka

Ezê helbestekê binivîsînim

Ji bo zarokên kurdîstanê

Bo gundê bav u kalan

U ji bo tekoşîna xortê lı çîya yê dêrsim, şingal u qêndîlê

Ezê binivîsînim yek bi yek

Hesreta dilê qîza kurdîstanê

U di xewek şêrîn de xewnek zarokatîyê

Di himbêza dayîka xwe de

Ezê binivîsînim qîrîna gelê xwe

Ku ma veşarti li bajarên xeribîyê

Li sikakên reş u tarî u ker u lal

Ezê helbestekê binivîsim

Ku pelên daran, sitêrikên asîmana

Şahdebunê li min u gelê min bike

Ezê binivîsim ku Fırat u Dîcle li hemu deran belav bike

              Ezê helbestekê binivîsim

              Bı navê KURDÎSTAN.

Peyamek ji jina ku roja wan hatiye tarî kirin

Îşev, aciziyek fetisoyî ya ku sedema wî ne diyar e, konê xwe vegirtiye li nêzikî min. Gav bi gav ber bi min ve tê û xwe li hemû bedena min dipêçe. Dibe kanî û di nava damarên min de diherike.Êdî  rev ji bona min nema hêsan e. Dem dema eşkerekirinê ye.

Bi tike tika seatê çavên min têne girtin. Ev e çend rûyên ji janê têrbûyî li pêşberî min sekinîne û bî awirên gazinok li min dinerin.Dengek…

Gelo tu me dinasî?

Em ew jinên ku bi guneh û kefenê xwe ji dayik bune,em ew jinên ku wê êdî tu roj li wan neyê pîroz kirin.

Dengek din û lerzok, ez ew jina ku bi evîndariyê gunehbar bû û bi destê birayê xwe hatime kuştin. Dengek dın…

Ez ew jina ku hawara wê tev li xuşexuşa çemê Firatê bû û roj lê çû ava. Ez ew jina ku jiyan lê hate qedexe kirin. Ez ew jina ku bi daxwaz û armanca xwe ve di neqeba çar dîwara de hatim heps kirin. Ez ew jina ku ji bona xelasiya wê,  di tawana odeyekê de hesinek zingargırtî jê re hate pêşkêş kirin. Ez ew jina ku bi bendikekî dawî li bindestiya  xwe anî.

Şev bi dawî nabe, kirasê hawarê  axîn û nalînê li xwe kiriye. Heman janê hikum kiriye li ser hemû rûyan. Carinan bi dengên lerzok carinan bi hawar î qîrîn bi ser min de digirîn.

Hêdî hêdî bar li min giran dibe, êdî nema dikarim hilgirim bese, bela bi dawî bibe ev şevger, bela bi dawî bibe ev senfoniya ku bi notayê janê hatiye xemilandin.

Dîsa hemû bi hev re bi yek dengî dibêjin…

Em ew jina ku ji cehalet û barbariya civaka xwe re bûne qurban, roja jinên kedkar yê cîhanê li jinên kurd yê ku hîna ro li wan neçûye ava piroz dikin!

Hawar dikim, hawar dikim bi ser rojê de ji bona ku bi ronahiya xwe vê şeva tarî biçirîne û dawiyê li vê şevgerê bîne.

Êdî berbanga sibê ye, roj bi tîrêjên xwe dawiyê li wê tariya li ser cîhanê tîne. Ez bi bêhneke çikiyayî ji xew çem dibim û bi zîhineke westiyayî pêşwaziya rojê dikim…

Bi hêviya ku tu jin nema bibe qurban ji cehalet û barbariya civaka xwe re, roja jinên kedkar yê cîhanê li hemû jinên kurd pîroz dikim…

 07/03/07-Nisêbîn

RASTÎ TAHLE

Min xwest vê carê ji we xwendevanê lotikxanê re,nivîsekê nêzî mîzahê bikim lê mixabin min di tûrikê xwe de tiştekî wisa nedît .Ji ber vê yekê min berê xwe da çîrok û meseleyên bi kurdî û min ji diya xwe xwest ku tûrikê xwe ji min re vala bike.Di tûrikê diya min de a ku gelekî bala min kişand ,meseleyên BAHLÛL bûn.

Bahlûl mirovekî rast bû û di nava mirovan de bi rastîya xwe dihat naskirin. Çi dibû bila bibûya lê divîbû ku herdem a rast bihata gotin,Bahlûl ji vê yekê bahwer dikir.

Ji were yek ji rastiya Bahlûl

Rojekê pîrikek,nîskê xwe bi destar dihêre û dibêje ka ez şîvekê jê çêkim,rebenê dinere ku nîskê wê nakelin, ji xwe re dibêje divê ez van nîska ji stuyê xwe derxim.

Rojekê ew û Bahlul li ber deriyê mala wê li hev rast tên,pirê hal û mesela xwe ji Bahlûl re dibêje û jê dixwaze ku nîskê wê jêre bifiroşe

Bahlûl jê dipirse:

 -Ma nîskê te dikelin?

Pirê dibêje :

 -Na wele nakelin!

Bahlûl dibêje:

- Ka nexwe ez bibim.

Bahlûl radihêje nîskê pîrê û berê xwe dide bazarê û li cihekî li ber nîskê pîrê rûdine.

Kesên ku diçin û tên nêzî nîska dibin û ji Bahlûl dipirsin:

 -Çi nîskê bedew, gelo dikelin?

Bahlûl dibêje:

 -Erê wele bedewin lê nakelin. Ew ji dibêjin:

 -Ma ku nekelin emê çibikin ji wan û derbasdibin

 Ên ku dirin diçin û tên li kela nîska dipirse, Bahlûl jî her gav a rast ji wa re dibêje.

Werhasil rojek du roj bi vî awayî derbas dibin, pirê tê ku pirsa nîskê xwe ji Bahlûl bike û dibêje:

 -Bahlûl, ka te niskê min çilo kirin? Bahlûl dibêje:

 -Wele gelek kesan li wan pirsin lê nekirin. Pîrê dibêje:

 -Qey te ji wa re got nîsk nakelin? Bahlûl dibêje:

 -Erê wele min got nakelin.

Pirê bi gotina Bahlûl bi hêrs dibe û tepekê li serê wî dixe û dibêje:

 -Heyla Bahlûlê xwedê, tu dibêje nakelin ma wê kî çima bikire?

Bi tepa pirê kumê Bahlûl xwar dibe. Bahlûl bi vî awayî berê xwe dide nava sûkê,ên ku li Bahlûl rast tên jê dipirsin:

 -Bahlul çima kumê te xware? Ew ji dibêje:

 Kumê rasta hergav xware, min rastî got kumê min jî xwar kirin…

Wechê şerê  qirêj

 Pêşeroja winda!

Di her teqînê de zarokek keç a temenê heşt salî  li ber çavê min zindî dibe. Keça ku bi dengê mîtralyozan, ji xewa xwe ya şêrîn vediciniqî. Ji teqîna fam dikir ku ev yek destpêka lîstika mirinê bû. Bi tirs ji nava nivînên xwe radibû û ber bi salonê ve dibeziya, ji bo ku  di pişta yanekî de xwe veşarta. Rebené  mina pelê li dar dilerizî û mirinê ta bi qulpikên xwe hest dikir. Ew gelek carên din bûbû şahid ji wan şevan re lê wê şevê cuda bû, lîstika mirinê li pişta mala wan bû.

Hin ji hevalên wê, dê û bavê xwe di pêlîska çavgirtinekê de wenda kiribûn. Ji ber vê sedemê ji wendakirina pêlîska çavgirtinekê ditirsiya. Ew niha di pêlîskê de bû û diviyabû  ku dê û bavê wê lê bigeriyana û wê di pişta wî yanîde bidîtina...

Dengê tekin û qîrînan tevlihev dibûn di wê şevê de! Rebenê çav û guhên xwe digirt. Ne dixwest bibîne û ne jî bibihîze.

Şer wechê xwe yî bi qirêj  di wê şevê de, bi her awayî li ber çavê wê keçê raxistibû.

Her roj piçekî dın wendayî dibin bedewiya jıyanê û her roj piçekî din wendayî dıbe pêşeroj.

Daxwaza şer dibe sedem ji mirina bi mîlyonan mirovan.

Li gor lêkolîna rêxistina çandinî û zadê (FAO) îro 852 mîlyon mirov ji ber hin sedemên ku ber tên girtin di xelayê de dijîn û her sal 6 mîlyon zarok jî bi vî awayî jiyana xwe wenda dikin.

Bi mîlyonan şexs ji ber xelaya ku sedem şer e jiyana xwe wenda kirine. Di sedsala dawî de ji 100 mîlyonî zêdetir û di pêncî salê dawiyê de jî ji 30 mîlyonî zêdetir mirov ji sedema şer mirine.

Dı ev deh salê bihurî de ji 2 mîlyonan zêdetir zarok di qada şer de jiyana xwe wenda kirine, 4 milyon seqet û mîlyonek jî sêwê mane.

Di cîhanê de 250 hezar leşkerên zarok hene, bi hezaran ji wan di bin  pazdeh saliyê de ne. Dîsa li cîhanê ji 100 mîlyonê zêdetir mayin jiyana mirovan hereşe dike. Li gel ewqas xela, mirin û xisarên hêsinî û arişî ve jî şer bêrawestan dom dike.

Belê, em dibînin ku  di nava erdan de, rê ji tovê re nemaye ji mayinan. Îcar em ê çawa tovê bavêjin axê, ji bo ku hêvî hêşîn bibin? Em é pêşerojek çawa bidin dest zarokên din? Pêşeroja kê? Ka pêşeroj li ku ye?

Dizanim ku her çiqas biqîrim û bibêjim ‘ji şer re naa!’ jî, wê tu kes dengê min nebihîze. Roj bi roj hêvî diçilmisin û bîbikên çavê zarokan nema bi bawerî diberiqînin.

Bi hêviya ku hêvî hêşîn bibin…

21.11.2oo6

 Çavkanî:

Kovara ‘hekimden hekime’, nivîsa Yrd.Doç.Dr Çiğdem ÇAĞLAYAN

PAYÎZA ZER

Rondikan dibarînim bi yekemîn barana payîzê re

Hestê min dinava pelên zer û hişk û hola de gevizîne

Li ber guhê min mîna newaya kemanê ye dengê baranê

Îcar xemgînî ye ji vir û pê de.

Gav bi gav rêvîtî dest pê dike, ber bi xemgîniyê ve

Mîna hesteke kambax li der û dora min zîviriye

Çi dibêje çi dixwaze fam nakim

Li min mat hiştiye.

Navê payîza zer xemgînî…

Min bi tenêtiya min

Min bi bêkes û kusitiya min dihisîne

Bang li te dikim li te digerim mina pêdiviyekê

Lê tu jî tune

Awirên tenêtiyê bê kes û kusitiyê

Awirên janê dibin tîr û li dilê min dikevin

Lê awirên te…

Awirên te kanîn?

Her çiqas aramiyek be ji giyana min re

Dengê baranê

Ew qas bextevarî û pêdivî ye ji dilê min re

Bihîstina dengê te

Dengê te kanî?

26.10.2006

“Nebûye Millet Hîç Kesek Bê Ziman”

“Vejîne zimanê xwe ey xwendevan

Nebûye millet hîç kesek bê ziman

Zimanê me xoş û xeroş û ciwan

Eger baş bizane tu nake ziyan

Tu kurmanciya xwe jibîrnekî

Eger baş nizanî divê zêdekî

Elifba û dîwan û ristan bixwîn

Heta ku wek min tu nebe dilbixwîn

Binere zimanê te çend dewlemend

Li bajêr tu carek xwe bighîne gund

Bibîne çi şêrîne ev reng ziman

Çi paye bilind û çi rûmet giran”

CEGERXWİN

“Nebûye millet hîç kesek bê ziman” Seydayê nemir çiqas xweş gotiye.

“Zimanê me xoş û xeroş û ciwan” îro di xetera windayiyê deye.Em ciwanê ku pêşeroja zimanê kurdi di destê me de maye,ji vê yekê berpirsiyarin. Gelo em ji bo vî “zimanê xoş û xeroş û ciwan” berpirsiyariyên xwe bi cîh tînin? Ji bedêla S.AKSU li G.PERWER ji bedêla İ.TATLISES li Ş.PERWER ,M ŞEXO,N. ARIÇ guhdar dikin, an em van hunermendên hêja dinasin? Gelo em di maîlên xwe de û di sms ê xwe de ji bedêla “kendine iyi bak” binivîsin (li xwe baş biner) dinivîsin? Gelek nivîskarên kurd hene ku berhemên hêja jibona me afirandine,gelo me çend ji van xwendine? Wê hin bêjin ku xwendina nivîsa kurdî ne hêsane,gelo we qet hewl daye xwendinê?

   Ez li qezeyekê hema bêjin ku hemu kurdin dijîm. Gava ez carna jibona aleştê derdikevim sûkê,dibînim ku hemu dikandar pêşwaziyê bi zimanê tirkî dikin. Wek ku mîna zilqokê xwe li ser devê wan girtibe gotina bi tirkî (hoş geldiniz,nasil yardimci olabilirim)ji ser devê wan nakeve.

Rojekê dîsa ez û hevalek xwe daketin sûkê û me berê xwe da dikanekê. Me dît ku xwediyê dikanê hin tiştna di berxwe de dibêje. Xuyabû ku acize, yan ji xeberdana me ya bi kurdî yan jî ji qahra nava xwe xwest aciziya xwe bi mere parbike û got: Qizên delal, hûn bi kurdî xeberdidin lê welle hin tên nizanin bi tirki xeberbidin jî xwe bi zor lê diqelibînin,min fam nekir bê ka ev çi daxwaza xeberdana tirkiye bi me re! Dikandarek biryardar bû.

Pirsek di cîh deye, ev çi daxwaza xeberdana tirkiye bi me re?  Îcar divê her kesekî kurd ku bi tirkî xeber dide vê pirsê jixwe bike û li bersiva wê bigere. Ji were gotinek bav û kalên me “ê ku neke biya mezinan stiruhê wan dibe wek ê bizinan”Seydayê nemir an seydayê mezin jî dibêje “Nebûye millet hîç kesek bê ziman”. Heger hîna jî daxwaza peyva tirkî bi me re bidome, xuyaye ku wê stiruhê me jî bibe wek ê bizinan...

Zingîniya li ber guhê mêr hawara jinê

Jina bê xwedî, jina hov çawa xwe davêje kuçan û kolanan, zar û zêçên xwe li mal birçî,tazî dihêle û bi karê ku ne ê wê ye dilebike. Kuro ma tu dibê ev bêxwedî ne, bav û birên wan yan mêrê wan tunene?.Em li ku dinerin jin, rojname, tv her der ji hawara wan tije bûye. Jin bêxwedî nabe, divê ku yan herdem rêberê wê hebe,yan jî halê me ne tu hale.Tu dibînî, aha ji te re jina azad! De îcar heger tu karibî wê bigire..Tê tu car hevsar ji serî dernexî keko, yan tê li çogê xwe xî. Dibêjin ku “aqilê heft jinan di serê mirîşkekê de ye ew jî dire nikilê xwe li zibil dixe”.

   Heyf, hezar carî heyfe ku îro ez weke jinekê bûme şahidê van peyvan.Îro nerinên li ser jinê di gelek deverên civata me de ev e, herdem mirovahiya jinê tê jibîrkirin, tê  jibîrkirin ku ew jî xwedî kesayetiyek û xwedî raman, xewn, xeyal û xwediyê giyanekê ye.Daxwaz û ramanê mêr bûn daxwaz û ramanê jinê, diviya ku wilo bûya. Ji ber ku daxwaz û ramanên jinê jibo tu kesî ne xem bû, jixwe ew bêaqil bû, nikarîbû birame jî. Hîna jî gelek kes wilo difikirin.

   Ez ji jin û mêrên kurd dipirsim: Nerinên we wek jin û mêrên milletekî bindest li ser milletê bindest çine? Difikirim ku bersiva vê pirsê jî di berxwedana ku hûn îro li himber bindestiya xwe dikin deye.

  Îro mêr gava li bindestiya milletekî dinere tenê weke mirov dirame,lê gava li pirsgirêka bindestiya jinan dinere weke mêrekî jî dirame. Îcar di vir de mêr cudahiya ku dixe nav xwe û jinê li ber çav radixe.Nerînên hin mêran li ser jinê ev e, jin mîna mal dibînin wek ku dibêjin “çeka min, hespa min” dibêjin “jina min”.

  Bibuhurin mêrno, îcar jin şiyar bûye, bi perwerde bûye û nema qiyma wê bi bindestiya wê tê. Careke din jî bibuhurin...

   Îcar divê ku hûn jî xewa xweyî şêrîn jibo zarokê xwe bibirin.Jin ji barê ku we tore û adetên wê daniye ser piyê wê westiyaye. Îcar alîkariyê dixwaze,heqiyê dixwaze. Tenê ya ku heqê wê ye MIROVAHÎ yê dixwaze.Hawara wê ya îro di rojname û tv yan de jibo ku heqê mirovahiya xwe bidest bixe.

   Hawar bikin mirovên bindest,  çi jin, çi mêr, çi mirovê reş, çi ê sipî ferq tuneye. A girîng ewe ku hûn li dijî nemirovahiyê serî hildin.Hawara jinê wê berdewam bike, îcar xuyaye ku bi hawara jinê wê hîn gelekî zingînî ji ber guhê mêran bê…..