Cûreyên Vîtaminan – 1

Vîtamîna A Vîtamîn  A ya ku di kezeba me de tê depokirin, bedena me ji madeyên xuisardar û nexweşîyan diparêze.Di sîstema xweragirîn û çêbûna proteînan de bi bandor e....

Vîtamîna A

Vîtamîn  A ya ku di kezeba me de tê depokirin, bedena me ji madeyên xuisardar û nexweşîyan diparêze.Di sîstema xweragirîn û çêbûna proteînan de bi bandor e. Di tevahîya organan de pêşketin, tamîr û mezinbûnê hildigire ser xwe. Ji bo çerm, hestî û por gelek pêdivî ye. Her weha toşbîyê/ bezên tîmûs  ku alîkarîyek mezin didin sîstema xweragirînê diparêze û normal xebitîna wan pêk tîne. Heke ji hewcedarîyê zêdetir û demek dirêj bê xebitandin, wê xebata toşbîyên/ bezên tîroît û /hizarpirtik/panqireasê kêm bike. Bi kêmbûna vîtamîna A, di dora çavan de sorbûn, bi şev kêmdîtin, nexweşîyên çerm, zûkalbûn, li hember nexweşîyan bêmeferî û lewazketin, di mezinbûna zarokan de hêdîbûn, li cem zilaman nemêrî  û li cem jinan stewrbûn pêk tên.

Di rêyên xweristî re bi destxistina vîtamina A:

Piranî di mêlak/kezeb,tevahîya goştên sor, masî, hilberînîyên ji şîr tên, hêk, pirteqal, sêv, zebeş, gundor/petîx, alûçe, xox û tirî de peyda dibe.

Vîtamîna B1(Thîamîne)

Vîtamîna B1 di xebitîna sîstema hêrsê de gelek bi bandor e.  Pêşîya nexweşîyên hêrsî û jarbûnan digire û ji bo kîlogirtinê dibe alîkar. Li hember têrnekirinên bêhndanûstandinê, qebizbûn û bêîştahîyê gelek bi fayde ye.

Di rêyên xweristî re bidestxistina wê:

Lobîyên (fasûlî)hişk, hêk, heyvanê bîra, birincê qahweyî, hilberînîyên deryayî û di tevahîya habûbatan (zerzewat) de peyda dibe. Bi rojane hewcedarîya kesekî 1,5 mîlîgram e.

Vîtamîna B2 (Rîboflavîne)

Vîtamîna B2 ji nêzda bi kezebê re eleqedar e. Guherandina proteîn û karbonhidratan ji bo enerjîyê , jiholêrakirina bêxwînîyê, nûjenkirina soregilokên xwînê, çêbûna antîosîdanan û nûjenbûna tevnên beden pêk tîne. Ji bo berterefkirina edavgirtinên/kurmîbûnên dev, ziman û rûvîkên zirav zêde bikêrhatî ye. Bandora wê ya Di çavan de pêknehatina avareş/katarak bi bandor e,bandora wê ya ji bo nexweşîyên çerm û mîgrenan heye.

Di rêyên xweristî re bidestxistina wê:

Di behîv, heyvanê bîra, penîr, goştê çêlek û mirîşkan, gurçik û genim de peyda dibe.

 Vîtamîna B3 (Nîcotnîamîde )

Vîtamîna B3  guhertinên rûn /dohn, proteîn û karbonhîdratên di bedena me de dike enerjî û bi fayde ye. Tekûz xebitîna sîstema givirandinê /mehandinê û rûvikan pêk tîne. Ji bo sererastkirina fonksîyonên mejî, bêhalî, xewarbûn, deprasyon, parastina tendurustîya çerm xwedîyê cihek girîng e.

Di rêyên xweristî re bidestxistina wê :

Herî zêde goştê çêlekan, brokolî, gulkelem, karnebihar, gêzer, penîr, arvanê genimnok, genimê stenbolî, gilgil, hêk, masî, şîr, kartol û bacanên sor/firengî /şamik/ an de peyda dibe.

Vîtamîna B4 (Adenîne)

Vîtamîna B4 ji bo spîgilokên xwînê pir girîng e. Têrzayîn û nûjenkirina hucreyên xwînê pêk tîne. Heke bi qasî hewceye neyê standin, dibe sedemê madarê kêmbûnên spîgilokan.

Di rêyên xweristî re bidestxistina wê :

Di kartol, zerika  hêkê, fêqî, kelem, bacanên sor û goşt de peyda dibe.

Categories
Dermanxane
  • BARÎNA KUTILKAN

    M.Bengo Navê tirolê Bexdê ( Bexdayê) derketiye, lê birastî Xerdelê me heft pêhn li wan xistiye. Xerdelo tirolakî xwedê bû, bi çakûça xwe ji mal bernedida. Ne tenê tirole...
  • Xwezî ez pêlekê birêz Hemîd Derbendî bama!

    M. Bengo Ger mirov rewşa tevgera siyasî li rojavayî Kurdistanê bişopîne û bihûrbînî binirxîne , bêguman wê matmayî bimîne. Ji sala 1957 an de ta bi roja îro ev...
  • Amerîkayê xêrek din bi Kurdan kir

    Lotikvanên Amerîkayê, alîkarî li ser alîkarîyê dide Kurdan û wan di warê çek û trimbêlên leşgerî de dixemilîne. Amerîkayê vê carê xêrek din bi xwe kir û bi buhayê...
  • Dîko Amerîka tevlihev kir

    Kevîn Kurdson Serokê Amerîka û dinyayê Donald Trump, yanî Dîko, berî ku dev ji meqamê xwe berde çend lotik û zîtirkên dînomîno avêtin û Amerîka li hember dinyayê rezîl...
  • PIRASE

     ALLIÛM  AMPELOPRASUM Pirase ji malbata befrîn (zanbax) an tê hesibandin. Bi gelemperî ji bo zivistanan wek dikakan tê çandin. Pirase  wek pîvazan e, navtek û rehên wê di axê...
  • TÛZIK

     ÇUNG  NASTURTÎÛM OFÎCÎNALE Tûzik riwakek (nebat) ji malbata tiviran yê nav av û lêvavî (beravî) yên pir salanî û ji dikakan (zerzewat) tê hesibandin. Li ber û li nav...
  • Xox û teraqî

    PRUNUS PERSÎCA Xox riwakek (nebat) darane ji malbata gulan e. Bejna wê 2-8 mitroyan bilind dibe û temenê wê 30 sal in. Kuliîlkên wê yên peyazî berî pelên wê...
  • HINGIV

    HINGIV XIDAYA PERCO ( MÛCÎZE) Qalîteya hingiv li gor cihê ku riwak/nebat lê heşîn dibin tê guhertin. Hingivê ji çîyayan û ji daran tê standin, ji yên deştan xweştir,...